X
تبلیغات
رامسر شهر دریا وجنگلTourism City - ضرب المثل گیلکی روز

http://uc.niksalehi.com/images/axeary18x1jtoxameft.jpg

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

آقا:آخ آخ آخ ، می دُندان خیلی درد کانِه هرچی سوختِه پِرَه، میخک دِنَه بَنَم وی درد ساکتا نوبا. هرکی بگوتِه عاشقی بدتر از دُندان دَردِه خوشتره " بُز کینِ موشت بَزَه"!

آقا: آخ آخ آخ دندان من خیلی درد می کند. هرچه سوخته تریاک، دانه میخک گذاشتم دردش ساکت نشد. هر کسی گفت عاشقی از درد دندان بدتر است سخن بیهوده ای گفته است.

 

خانم: وَرِس بیشیم حسین چهل صنعت پیش، تی دُندانِ اُنگوران داکونِه وِرِه بَکِنده.

 خانم: پاشو برویم پیش حسین چهل صنعت دندان تو را با انبر مخصوص در بیاورد. 

 

آقا: باشَه. بِدَه مو خوشته چکمه داکونِم. شال و کُلاه بوکونِم درگا وَرپ  دو دولی زَنِه.

آقا: باشد من چکمه خود و شال و کلاه را بپوشم در بیرون از خانه برف به شدت و گلوله گلوله در حال باریدن است.

 

خانم:  یِه بار وَکِتِه سر نُخواردِه گَپ نزنی؟ "سَر ندِشته بی"  "وِرِه قِران دِنی بی"!

خانم: یک بار شده حرف او را نزنی؟ سر نداشته باشد. زنده نباشد!

 

بچه: آقاجان مِرَم بیَم. وَرپ دوشاوَرِه یِه کم تازه وَرپ جمعا کُنِم.

بچه: من هم بیایم برای دوشاب خرمالوی جنگلی با برف(به جای اسکیمو یا یخ در بهشت)   کمی برف تازه جمع کنم.

 

خانم: اِسِه  ای درد و سوج مَن بِی یِه اَمِه قبر سر، لازم نوکوردِه  مو خودم تِرِه وَرپ هَرَنِم.

خانم: حالا توی این موقعیت بد تو می خواهی سر قبر ما بیایی.لازم نیست. من خودم برای تو برف می آورم.

 

آقا: زودتر چاق و چو رَک بوکون بیشیم. هوا تاریکا بادَرِه.

آقا: زودتر آماده شو برویم. هوا کم کم تاریک می شود.

 

حسین چل صنعت: بِرارِه خوب هِسِّه؟ یِه کم دیر بِمِه. وَنِه وِرِه جراحی بوکونِم!. تی دندان یِه گَتِه لوپو دَکِتِه. برسی یَه به ریشه. سه چِکِه دُندانه.

حسین چهل صنعت: برادر خوب هستی. کمی دیر آمدی. باید جراحی اش کنم. در دندان تو یک سوراخ بزرگی است. به ریشه رسیده است. دندان سه شاخه(آسیاب بزرگ) است.

 

آقا: تی دَسِ هزار هنر دَرِه ، تی جانِ قربان ، هر کاری کانِه بوکون مِرِه نجات بَدِه. این دَم قریبه دِ بمیرِم از دندان درد.دِ اشهدَن بی اللّه!.

 آقا: دست تو هزار هنر دارد. جانت را قربان. هر کاری می کنی بکن. من را نجات بده. نزدیک است از درد دندان بمیرم.دیگر اشهدُ اَن لااله اللّه!

 

خانم: دوتا مرغ، یِه دَس زبیل گِه مُرغانِه، یِه شیشه انار رَب، یِه شیشه ترش هُلو رَب بِیَردِه بَنِه وی پیش. ببخشید ناقابلِ

 خانم: دو تا مرغ- یک زنبیل کوچک تخم مرغ- یک شیشه رب انار- یک شیشه ری آلوچه ترش جنگلی گذاشت جلویش و گفت ببخشید ناقابل است.

نتیجه اخلاقی:

"آدم تا به دردی مبتلا ناباشِه قدر عافیت ِ ندانِه"

" انسان تا به دردی مبتلا نشود قدر سلامتی خود را نمی داند".

                                                                                                  

 

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

اولی: چُرِه اُتَه واخورا آدم مِثان مِرِه نیا کانِه!

اولی: چرا مثل آدم های گیج و مبهوت من را نگاه می کنی!

 

دومی: هِچی. ای فکر دل  دَرِم مُردوم چِندی بی عارن.

دومی: چیزی نیست. توی این فکر هستم مردم چقدر بی عار هستند.

 

اولی: چی با مگر!

اولی: چه بود مگر!.

 

اولی: وی وَچه شان هیتَه خوارِن کَلَنِن. بریز و بپاش کانِن هندَه وِرِه جی دَرِن.آخر خان زادَن.

اولی:بچه هایشان هی می خورند. می ریزند. بریز و بپاش دارند. باز هم از او بدگویی می کنند.آخر خان زاده هستند.

 

دومی: اَلَن زمانه عیوضا با. دِ معاش کُرده نِشانِه .                                                             "یکی یِه کوله گیری     گونِه می کینِ میش گیلی داکُردِه"

دومی: الان زمانه عوض شده است. دیگر نمی توان زندگی کرد.

"اگر کسی را کول هم بگیری می گوید کو ... نم را نیشگون گرفتی"(قدر محبت را نمی دانند).

 

اولی: تِرِه یاد هَنِه دو تَه شِلار سر بسر داکُردِه هَندَه وی فلان جا معلوم با. بیجار کار بوکوردِه زحمت بکشی با. تا به ایجِه برسَه.

اولی: یادت می آید. دو تا شلوار روی هم می پوشید ولی باز هم آنجایش معلوم بود.زمین برنجکاری  کار کرد زحمت کشید تا به اینجا رسید.

 

دومی: کی یَه قدر بِدانِه؟

دومی: چه کسی قدرش را بداند؟

 

اولی: زحمت نکشی یَن خا. همه ثروت به باد فنا دَنِن. کار نوکرده پولِه.

اولی: زحمت نکشیدن . همه ثروت را به باد فنا می دهند. پول مفتی است که با کارکردن به دست نیاورده اند(تا قدرش را بدانند).

 

دومی: خدایا اولاد صالح از ما به یادگار بگذار نه مُشتی مفت خوار و خوش گذران.

"همه بوگین الهی آمین"

 

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

۱- خر هو خره وی پالان عیوضا با

خر همان خر است ولی پالانش عوض شده

کنایه: اوضاع آدم فرقی نکرده همان است اگر چه به پست و مقامی رسیده باشد.(برگشت به ذات و اصل هر چیز)

یادآوری: خر همان خر و یک کیله جو(این زبانزد فارسی است)

*کیل=کیله= نوعی  ظرف واحد وزن برای غلات

 

2- وِرِه کیل دِنی بی= سر ندِشتِه بی

زنده نباشی

کنایه: جمله فعلی دُشنام

یادآوری:

1-     وِرِه قِران دِنی بی

 

3- وی کینِ پو داکُردِن

 کو ...نش را باد کردند.

کنایه: بزرگ جلوه دادن کسی- تبلیغات نادرست

 

4- وی لُمپوسِ باد دُکِتِه

باد به غبغب انداختن. حرفهای درشت زدن. از روی غرور حرف زدن

کنایه: پشتیبانی کردن( پشتبان داشتن).

 

5- باد کِنِه سه گی شی یَه!

اهل منطقه "باد کُنه سِه"(نام محلی در رامسر) است.

کنایه: چُس به دماغ= چُسان فُسان= مغرور و پر ادعا

یادآوری: می باد وَنِه وِرِه نَگِنِه

باد من نباید به او بخورد.

 

6- دُمدار = دُمدار ستاره

کنایه: بچه شلوغ و پرسر و صدا

 

7- وی چُمِ مداد کَشَنِه!

چشم او را مداد می کشد.

کنایه: یادآوری اشتباه و کار غلط کسی به او

یادآوری: سر کوفت زدن

 

8- دندانی که درد کانِه وِرِه دور تَوَدَنِن

دندانی که درد می کند دورش می اندازند.

کنایه: پایان عمر اقتصادی یا سیاسی فرد.

یادآوری:

دندانی که "لوپّو"  دَکِته وِرِه مُهلت نَدَنِن(کَندَنِن)

دندانی که کرم خورد(فاسد شد) به او مهلت نمی دهند(در می آورند).

 

9- دَس کتار بزه دَرِه

دستش را روی چانه اش گذاشته است.

کنایه: فکر بیهوده- آرزوی دور و دراز

یادآوری: فارغ از غم دُنیایَه

 

10- خودِه اسب بُشو آو دل برینِه!

مثل این است که اسب داخل آب مدفوع کند.

کنایه: کار نابجا کردن یا سخن نسنجدیده گفتن.

یادآوری:

کلاچ بوگوتِن تو گپ بزن بگوتِه گی!

 

 

 

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

تئاتر رادیویی گیلکی(قناعت) پنجشنبه 1391/12/10 11:28

اولی: بیشناوسِی بی دُلار بالا بکشی یَه!

اولی: شنیدی قیمت دلار افزایش یافت!

 

دومی: آها بیشناوُسُم. اَمِه آخر و عاقبت چی باید باباشِه فقط خدا دانه و بَس.

دومی: آره شنیده بودم. آخر و عاقبت ما چه خواهد شد فقط خدا می داند و بَس.

 

اولی:" پولدارها کباب  بی پول ها دود کباب"." سِواره خبر از حال پیادِه نِدارِه."

اولی: پلدارها کباب بخورند و بی پول ها فقط دود کباب می خورند. کسی که سوار است خبر از حال کسی که پیاده است ندارد.

 

دومی: مو یکی یَه محل مَن  شیناسَنِم." گرسنه سَره سلینگا سَر نی یَنِه". پیش زن و بچه خودش شرمنده!" آه ندارِه با ناله سودا بوکونِه".

دومی: من کسی را در محل زندگی ام  می شناسم گرسنه می خوابد. پیش زن و بچه خودش شرمنده است.آه ندارد تا با ناله اش معامله کند.

 

اولی: عیبی ندارِه. غصه نُخار. بنزین و نفت چراغ نِدارِه به جاش آو داکون.تونِه بِتاو  نوتونی یِه کم ویشتَر بِداو!

اولی: عیبی ندارد. غصه نخور. بنزین و نفت نداری به جایش آب بریز. اگر می توانی طاقت بیار ولی اگر نمی توانی تلاش خود را برای کسب معاش بیشتر کن.

 

دومی: چایی هم  دِ نوتنِم با قند و شکر فلان قیمت نُخارِم.

دومی: چای را نمی توانم با قیمت بالای قند و شکر هم نخورم.

 

اولی: چایی قلب رِه ضرره. اِسِه چایی هم نُخواری مگر می یَرِه؟

اولی: خوردن چای برای قلب ضرر دارد. اگر نخوری مگر می میری؟

 

دومی: اَمِه درآمد به ریالِ  خرج ما به دُلارِه. چون خنیم با بازار جهانی رقابت بوکونیم! پسته کیلویی 50 هزارتومان!" مرده خوشتیه گور دل لرزنه"!

دومی: در آمد ما به ریال است. خرج ما به دلار است چون می خواهیم با بازار جهانی رقابت کنیم.پسته کیلویی 50 هزار تومان!" مرده در گور خود می لرزد.

 

اولی: می گوش ای حرفها یَه بدهکار نی یَه. تا شَن سَه سَر روضه بخوانی بی فایدَه. قناعت بیشتر بوکون قناعت در آب، برق و تلفن و گاز و خوراک!

اولی: گوش من به این حرفها توجهی ندارد. تا غروب هم برای من صحبت بکنی بی فایده است. قناعت بیشتر کن. قناعت در مصرف آب، برق، تلفن ، گاز و خوراک!

 

دومی: ان شاء الله و به یاری حق تعالی و به کوری چشم امریکا و دشمنان 

"ما به جای آجیل و پسته عید امسال از " چوس فیل "  استفاده  کانیم".

چوس فیل= ذرت بوداده

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

هوای پاییز رو به سردی می رفت. خانواده ای از گالش ها در تدارک عروسی هستند. احتمال بارندگی می رود. لذا با پلاستیک حیاط خانه را می پوشانند تا اگر باران آمد جشن و پایکوبی در زیر چادر پلاستیکی انجام شود.

اولی: داماد اَلَن یک هفته بیشتی نخوارده تا وی عروسی کولاک نیَه!

اولی: داماد مدت یک هفته است ته دیگ نخورده تا بارانی نیایید(یک باور محلی)

 

دومی: خدا بکنه کولاک هردسی بِوارِه تا داماد خوش شانس معلوم باباشِه! عروسی کولاک بُن  مزه دَرِه!

دومی: خدا کند باران تندی بیاید تا داماد خوش اقبال معلوم و مشخص شود. عروسی در زیر باران مزه دارد.

 

اولی: هر چی مصلحت اُنِه(رو به ابرهای آسمان) – خدایَرِه کاری نِدارِه

اولی: هر چه مصلحت اوست(رو به ابرهای آسمان)- برای خداوند کاری ندارد.

 

دومی: بچه زرنگی یَه. اول زیندگی همه چی دَرِه. از خانواده بزرگانِه. بزرگ زادَه. اصل و نَسَب دَرِن. وکِتِن اولادِن.

دومی:بچه زرنگی است. اول زندگی همه چیز دارد. از خانواده بزرگی است. بزرگ زاده است. اصل و نَسَب دارد. اولاد صالحی و اهل کار و زندگی است.

 

اولی: خدا بِدارِه با پدر و مادر

اولی: خدا به همراه پدر و مادرش او را نگه دارد.

 

دومی: "کهنه پُلا تازه بیشتی     کهنه قار و تازه  اِشتی ". ای هَمسادِه زِنِه هم بِمَه فضولی بوکونِه!

دومی: "برنج کهنه و ته دیگ تازه    قهر کهنه و آشتی تازه". این زن همسایه نیز برای فضولی کردن آمده است.

 

اولی: ای خانم عروس مارِه جاری یَه! کبلا خانمِه ........ "کَسِنِ هَمرَه گاو گی خوب نُسوجَنِه".

اولی: این خانم جاری مادر عروس، کربلایی خانم ..... است.با هم خوب نیستند.

 

دومی: شوبرارزنِ شانِ گوز مِن دامانِ دِل کَسِنِ هَمرَه دعوا بوکوردِن!

دومی: گ... وز   زن های دو برادر در جنگل من دامان با هم دعوا کرده اند.

(کنایه از وخامت اوضاع بین دو نفر جاری).

 

اولی: راستی فکر بوکورده چَرِه همیشه رابطه داماد با مادر زن خوبِه ولی رابطه عروس با مادر شوهر اَندی  بَدِه؟

اولی: راستی فکر کردی چرا همیشه رابطه داماد با مادرزن خوب است ولی رابطه عروس با مادر شوهر بد است؟

 

دومی: بله، چون یکی شان مَردِه . هر گپی یَه پِی  نوکانِه. دُمالِه نَدَنِه. زن گِه آدمِشان هیتَه دَرجَنِن کَلَنِن. پی کانِن. اَمَِه خوب هم دِریم ولی کمترِن.

دومی: بله. چون یکی شان مرد است. هر حرفی را پیگیری نمی کنند. ولی زن ها حرف زیاد زده و پیگیر حرفهای همدیگر نیز هستند.اما خوب هم داریم ولی کمتر هستند.

 

اولی: خلاصه باران هم شِتِل زَنِه.نیا بوکون  سُرناچی هم فتنه دَرِه!

اولی: خلاصه باران سیل به راه افتاد. نگاه کن  سُرناچی هم همه را به رقص آورده است.

 

دومی: راستی تی باجناق چی کارِه؟

دومی: راستی باجناق تو چه کاره است؟

 

اولی: راستِش  مو بعد از 20 سال هَلِه نفهمِسم  می فامیل چی کاره؟ تاجره- کشاورزِه- دَلّالِ- صَرّاف- همه کاره یا هیچ کاره  هَلِه مِرَرِه معلوم نوبا!

اولی: بعد از بیست سال هنوز معلوم نشده است باجناق من چه کاره است. تاجر – کشاورز- دلال- صراف است یا نه! همه کاره است یا هیچ کارِه.هنوز برایم معلوم نشد.

 

دومی: مگر نیشناوسی بی:

 

ژیان تِرِه ماشین نوبونِه

باجناق تِرِه فامیل نوبونِه

 

نتیجه اخلاقی:

 

"بشو راهی بخور کاهی  چی کار دارِه کی چی کارِه. خوشتِه کُلایَه بِدَر باد دَر نابُرِه"

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

اولی: با خودش می گفت: خوشتِه کُلایَه قاضی بوکون. بِن چی کار بوکونی بهتره؟ کلاوِزن نیَه خا نوتونی بازا کنی!

اولی: کلاه خودت را قاضی کن. ببین چه کاری بهتر است! گره کور نیست که نتوانی آن را باز کنی!

 

دومی: دِ می دَس هِچ کاری بَر نی یَنِه!

دومی: دیگر از دست من کاری ساخته نیست.

 

اولی: تا وَچه بیم. هِچی نفهمِسیم کسی راهنماگر نِدِشتیم. اِسِه اَمِرِه عقل دَکِته خر بیار باقلی بار کُن!

اولی: تا زمانی که بچه بودیم. چیزی نفهمیدیم.و راهنمایی کننده نداشتیم. حالا عقل داریم خر بیار و باقلی بارکن(وضع افتضاح شده است).

 

دومی: ماهی یَه هر وقت از آب بگیری تازه. کُنُش بوکون تو هم چیزی وَکی!

دومی: ماهی را هر وقت از آب بگیری تازه است. کوشش کن تو هم برای خودت کسی بشوی!!

 

اولی: کِمی پول و سرمایِه هَمرَه. مُو هِچی آه در بَساط  ندارِم!

اولی: با کدام پول و سرمایه. من هیچ چیزی آه در بساط ندارم!.

 

دومی: همه اول هینِه گوتِن. تی دور و بر خوب نیا بوکون. همه از اول دَشتِن؟

دومی: همه از اول همین را می گفتند. دور و بر خود را خوب نگاه کن. همه مگر از اول سرمایه داشتند؟

 

اولی: توکُّل بر خدا. یِه تکّه زمین دِریم. پرتقال شانِ پیوند زَنیم. کارمانِ شروع کانیم.از بیکاری بهتره.

اولی: توکل بر خدا. یه تکه زمین داریم. پرتقال را پیوند می زنیم و کارمان را شروع می کنیم. از بیکاری بهتر است.

 

دومی: خدا تِرِه عقل هَدَه. تو وکتِن شی یِِه! .زحمت بکش.کار بوکون. اول بُخوار نان و تَرِه   بعدأ بخوار نان و کره(وَرِه).

دومی خدا به تو عقل داده. تو اهل اصلاح شدن هستی!.زحمت بکش. کار بکن. اول بخور نان و تره   بعدا بخور نان و کره(گوسفند).

 

نتیجه اخلاقی:

چون بود اصل گوهری قابل

تربیت را در او اثر باشد

هیچ صیقل نکو نداند کرد

آهنی را که بدگهر باشد

سگ به دریای هفتگانه بشوی

که چو تر شد پلیدتر باشد

خر عیسی گرش به مکه برند 

(گلستان سعدی)

 

 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

چند زبانزد گیلکی رامسری(66) چهارشنبه 1391/10/20 9:32

 

1-      گَز نوکوردِه پاره بوکورده

اندازه نگرفته پارچه را برید

کنایه: کار زود هنگام- انجام کار بدون اندیشه عاقبت آن

 

یادآوری:

1-      هَلِه آوِه نِدِه  شِلارِ باتِه(بَکِندی یَه)

هنوز آب را ندیده شلوارش را درآورده است.

 

2-نُخوارِم قیماقِ چنگ نزنم می دِماغِ

قیماق(نوعی کاچی) را نمی خورم و دماغم را هم چنگ نزده و نمی خارم.

کنایه: عدم انجام کاری به دلیل ترس از عواقب آن

یادآوری:

1-      سری که درد نوکانِه دُسمال دانوبوس نِن

2-      نخوارم  مرغ سرِ ه   نکشَنِم دردسرِه

 

3-مال پیغمبر بُخواردِه مال خدا دُمال موجَنِه

مال پیغمبر را خورده دنبال مال خدا می گردد.

کنایه: حرص و طمع در مال اندوزی-  زیرک بودن- موزمار

یادآوری:

1-      به کم هچ وقت قانع نوبونِه

2-      آدم مول (آدم بی اصل و نَسَب)

 

4-هرکسی آو قَلب خودشِه خوارِه

هرکسی از رقت و مهربانی خود بهره می گیرد.

کنایه: مهربانی و خوشرفتاری با مردم- مردم سالاری دینی

یادآوری:

1-      دنیا دار مکافاتِه

2-      کربلا و مکه بهانَه   کربلا داخل خانَه

3-      هر چی بکَشتِه هونو چَنِه

 

5- زمین نرمی یَه بِدِه گادارِه (گاجمه-خیش) جَل دَنِن

نرمی زمین را دید و خیش را بیشتر در زمین فرو برد.

کنایه: فرصت طلبی- منتظر فرصت بودن

یادآوری:

1-      منتظر وقت مناسب بودن- چتربازی

 

6- بهار آفتاب غروب باشو تَره رِه

پِئز آفتاب غروب باشو پَلَرِه(پُلایَرِه)

در غروی آفتاب بهاری برای تره چینی به کوه برو

در غروب آفتاب پاییزی برای خوردن برنج(پُلا) برو

کنایه: بلندی روز در بهار و کوتاه مدت بودن روز در پاییز

*. نام یکی از ماههای گالشی در زمان گذشته کاسه شورماه بود که  به دلیل کوتاهی روزها از زمان بعد از ناهارخوردن تا  ظرف شستن  در بیرون خانه و کنار رود و رودخانه یا چشمه هوا زود تاریک می شود.

 

7-ارباب شونو دویَه رِه   نوکر شونو ماسَ رِه!

ارباب برای دوغ (ارزانتر) می رود ولی نوکر برای ماست(گرانتر) می رود.

کنایه: ارباب در فکر قناعت است ولی نوکر نه!

یادآوری:

1-      مردم تِرِه (تی مال رِه) رحم نوکانِن

2-      مردم دل بُسوت نَنَه

 

8- پَئر شونو  کارِه (کار رَ رِه)  وَچه دَرِه جا دَنِه

پدر برای کار می رود ولی بچه داس را پنهان می کند.

کنایه: تنبلی و لاقید بودن فرزند- بی مسئولیتی برای تامین معاش خانواده

یادآوری:

1-      مفت خوری  کوفت خوری

 

 

9- چپ دَس راست دَسِ گونِه تو گی بُخوار

دست چپ به دست راست می گوید تو گُ.....ه  بُخور

کنایه: اگر فرد بدی بخواهد بدی  کسی را به رخ او بکشد.

یادآوری:

1-      دیگ به دیگ گونه رویت سیاه

 

10- کلاچ گی یَه رِه گاز ایگَنِه(ایگَنِن)

برای مدفوع کلاغ هم دندان آماده کرده است.

کنایه: گرسنگی- فقر بیش از اندازه

یادآوری:

1-      باد هوا خوارِه(خوارِن)

 

11- چُشمه از سَر گَل   گِلِه

چشمه از سرچشمه گل آلود است.

کنایه: ایراد کار اساسی و ریشه ای است.

یادآوری:

1-      آو از سرچشمه تولونِه

 

12-چی ؟ چی ؟  نخود چی!

حرف مفت و بی محتوی

کنایه: ایراد سخن بیهوده و یا توقع کاری ناستوده از کسی داشتن.

 

 

13- مو سبزی پاک کنی بلد نََِیَم

من نمی توانم چاخان کنم.

کنایه: دروغ گفتن(یا دروغگو شدن) بر اساس مصلحت و یا آشتی دادن بین دو نفر طرف دعوا

یادآوری:

1-      مو وَلِ بند زَئه نوتونِم

2-      مو مُلا بند زَئه نوتونم (کلک شرعی نگذاشتن)

 

14- خودِه کَلِ سر وَچه چین

مثل زن کچلی که فقط بچه می زاید.

کنایه: آدم کم ارزش و بی سواد- نادان

*

به نظر می رسد این زبانزد قبلا به صورت ذیل بوده که بعدا با تلطیف و تخلیص شدن به شکل بالا در آمده است.که نیازمند بررسی های بیشتری است.

خوده کَلِه سَر  کَچه دِچین

مثل جای قاشق و چنگال(پارچه ای، کوزه ای) بالای اجاق هیزمی

 

15-تی پَئرِه بدی بی؟

پدرت را دیده بودی؟

کنایه: گنده گویی- لاف زدن

یادآوری:

1-      وگِرد  تی پِسی یَه نیا بوکون

(برگرد عقب خودت را نگاه کن)

 

16- هم الاغِه هم سولاخ

هم الاغ است هم سوراخ

کنایه: آچار فرانسه- همه کاره

 

17- هَلِه اُنِ سبیل پشت سبزا نوبا

هنوز پشت سبیلش مویی نروییده است.

کنایه: آدم کم و سن و سال- نوجوان

یادآوری:

1-      هلِه اُنِ ک...ر کِش کف نوکورده

هنوز ادرارش کف نکرده است.

 

18-درازی شاه خانم    گشادی ماه خانم

کنایه: طول و عرض زمین و کار و ... مناسب است.

 

19- گاجِمه= سنگ اُربو=سنگ بِه

خیش= گلابی جنگلی= به جنگلی (هر سه سفت و محکم و غیر قابل انعطاف هستند)

کنایه: آدم نادان . کم عقل- بی فکر

1-نرود میخ آهنی در سنگ

2- آهینِ سردِ چُکوش نزن (زَئن)

 

20- پُلایَه خوشترِه بُخوارِم    عقلِ تِرِه یاد بَدِم

پلو از مال خودم بخورم ولی به تو یاد بدهم

کنایه: بدون حق مشاوره و مزد گرفتن تو را راهنمایی کنم .

1-      بی مزد و بی منت

 

21- دونیا هِچ چی مونِم زَئن نِدارِه

در دنیا چیزی قابل فخر فروشی نیست.

کنایه: در مذمت غرور بی جا و احساس خود بزرگ بینی

 

 

22-عجب خری تِرَرِه بامُرده(بامُرده با)

عجب خری برای تو مرده بود.

کنایه: شانس آوردن- راحتی و آسایش بدوون دردسر

یادآوری:

1-      گاو شاخ بزه بیگَتِه گل باغ( دِل)

 

23- شیر به اُن شیرگیری وَگِر دَنِه  خوشتِه پِسی یَه نیا کانِه

شیر با وجود شیر بودن بر می گردد و عقب خود را نگاه می کند.

کنایه: مراقب اوضاع و احوال پشت سر بودن . نگاه به عقب و وضعیت قبلی خود داشتن

یادآوری:

1-      راههای پشت سر خراب نوکون

 

24- یِه قرانی میانِ بی یَنِه!

وسط یک ریالی را می برد.

کنایه: حد نهایت خسیس بودن

یادآوری:

1-      وی دَسِ پوک بزنی وی مشت وازا نوبونِه

2-      از وی دَس آو نچکَنِه

3-      از کین دل(وینی لوکا دِل) دَر هَرِه  خوارِه

از ماتحت خود(داخا دماغ خود) در می آورد و می خورد.

 

25- متاع به انبار خانه گرانتره!

کالا در محل انبار گرانتر است.

کنایه: ارزش زیاد کالا در محل تولید

یادآوری: بار در بارخانه گرانتره!

 

26-پول به دَم متاع هِچی نوبونِه

پول در قبال کالا ارزشی ندارد.

کنایه: کم ارزش بودن پول

 

27-اَزَ خودِ  وی کین لوکا سر جیر کَتِه بی

انگار از ماتحت او بیرون آمده باشد

کنایه: شباهت ظاهری بین فرزند و والدین- تشابه دو فرد

یادآوری:

1-      ازَ گاو گی مَنِ شوش بزنی

2-      خود ِ هِسی یَه دو لافه بوکونی

 

28- ای مسجد مناره سر خود نِگَره

این مسجد مناره به سر خود نمی گیرد.

کنایه: عدم پوشش مناسب توسط دختران (عدم رعایت حجاب) 

 

29- کین سر پیر

کنایه: آدم غر غرو- بهانه گیر حرفهای درشت و نسنجیده زدن(لُغز گوی).

 

30- وی پیشانی سو بلنده

دارای پیشانی بلندی است.

کنایه: خوش اقبال است. آینده دارد.

 

31- وی پَس قبا سر نیشتِه

بالای دوش او نشسته است.

کنایه: زن ذلیل- بچه ذلیل-

یادآوری:

1- وی دندانِ بیشمَر دَرِه

دندان او را شمرده است.

2- وی مِرسِه وِیِر بوکورده

حرف او را گوش می دهد

 

32- امِه گوشت(آدم) اُنِ دندان بُن دَرِه

گوشت(آدم) ما زیر دندان اوست

کنایه: خوشرفتاری با همسر بد

 

33- مِندی بلایَه بزه چابُک سَر

ناراحتی محل میانده را به چابکسر منتقل کرد

کنایه: انجام دوکار متفاوت- بی عذر تقصیر کردن

گنه کرد در بلخ آهنگری   به شوشتر گردن زدند مشتری

34- می دل سَر دَس نَنِه

دست روی دلم نگذار

کنایه: ناراحتی و رنج را بازگو کردن

 

 

35- اُ قباله گاو بُخوارده با

آن سند را گاو خورده بود.

کنایه: از دست رفتن گواهی- ارزش سخن

 

36- حمام شان بی عرق نوبونِه

رفتن به حمام بدون عرق کردن نمی شود.

کنایه: انجام هر کاری و رفتن به هر جایی بهایی دارد.

یادآوری:

 

37-بِدَه مسجد جای گوزیدن نی یَه!

دید مسجد جای گوزیدن نیست.

کنایه: انجام کار اشتباه

یادآوری:

1- بِدَه گرما خیلی سوجونِه

 

38- می دل مِرِه بکوشتِه می پشت مُردومِ

دل من من را کشته و ظاهر من مردم را

کنایه: ظاهر بینی مردم

 

39- می سر وَکِت اَسّانِه گَمِج

سر من مثل گمچ امامزاده(آستانه) پر از سر و صدا شده است.

کنایه: محل شلوغ و ناآرام- پر سرو صدا

 

40- آسیاب به نوبت

کنایه: لزوم حفظ نظم و انظباط

یادآوری:

1- به شما هم رِسَنِه

هرکسی چند روزه نوبت اوست.

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

عَدِه: اَمه چهارده سَگ بیم نوزده تَه گالِش . خره  وَسِه کی چرا بابُرِه؟

دایی: ما چهارده سگ و نوزده تا گالش بودیم(جمعیت خانواده زیاد بود). خر را چه کسی می بایست به چرا می برد؟

 

خواخر زا: از وقتی اَمِه پَئر بامُرده مو هم بلاتکلیف بُمانسِم. وَسِه کار بوکونِم تا یِه لُقمه نان حلال دَربِیَرِم. وَکِتِم  کور بی سُواد!!!

 

خواهر زاده: از وقتی که پدرم مرد من هم بلاتکلیف شدم. می بایست کار بکنم تا یک لقمه نان حلال در بیاورم. شدم کور بی سواد.

 

عَدِه: کور باطَئن نُباش. الَن هم دیرا نوبا. تونی بیشی اَکابر. سواد دار وَکی.درست بوگوتِن بی سواد کوره! راه یَه از چاه تشخیص دَ نوتونِه.

دایی: کورباطن (نادان) نباش. الان دیر نشده. می توانی به کلاسهای نهضت بروی. سواد دار شوی. درست گفته اند بی سواد مانند آدم کور است. راه را از چاه تشخیص نمی تواند بدهد.

 

خواخِرزا: مو مطمئن هِسِّم از خیلی از تحصیلکرده های امروزی تونِم جلو بزنم.ایشان فقط مدرک دَرِن . کار زیادی بلد نیَن. هَلِه وَنِه کلی زحمت بَکِشن تا کار یاد بگیرِن خوشتِه گلیم از آب در بیارِن.زندگی ترتیب بَدِن!

خواهرزاده: من مطمئن هستم از خیلی از تحصیلکرده های امروز می توانم جلو بزنم. اینها فقط مدرک دارند. کار زیادی بلد نیستند. باید کلی زحمت بکشند تا کار یاد بگیرند و گلیم خود را از آب دربیارند.زندگی خود را بسازند.

 

عَدِه: تو خا یِه نصفی مِثان واس میجیک (گیج گوسنِد) نِبی. هوش و حواس درستی دارِه. این گوی و این میدان. باشو نهضت درس بخوان.

دایی: تو که مثل بعضی ها از قافله عقب نبودی(کمرو و گوشه گیر و کم عقل) نبودی. هوش و حواست درست است و سرجای خود است. این گوی و این میدان . برو نهضت درست را بخوان.

نتیجه اخلافی:

"برای آموختن هیچ وقت دیر نیست"

 

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

چند زبانزد گیلکی رامسری(67) یکشنبه 1391/08/21 13:22

1-     هوای بد خوب بونِه اَمَّه آدم بد نَه!!!

هوای بد خوب می شود اما آدم بد نَه!!

کنایه: ذات وجودی افراد تغییر ناپذیر است.

یادآوری:

1-     روز بد خوب می شود اما آدم بد نه(این زبانزد فارسی است)

2-     گاو اِشکامِه تره گوشت نوبونِه   کُهنه دشمن تِرِه دوست نوبونِه

شکمبه گاو برایت گوشت نمی شود   دشمن دیرین برایت دوست نمی شود.

3-     اصلش، نسلش

 

2-     اونِه(اونَرِه)  گرزه گِی  آهین سَرِه

برای او مدفوع موش به اندازه آهن ارزش دارد.

کنایه:خسیس بودن

یادآوری:

1-     وینی(کین) لوکا دِل در هَرِه خوارِه

از دماغ(ماتحت) خود در می آورد می خورد.

*خسیس بودن با خسیس نهادبودن همانند اقتصادی بودن با خرج نکردن تومانی دو ریال تفاوت دارد.

 

3-هرکسی یَه هونو قبر دِل داکانِن(دَنَنِن)!

هرکسی را داخل قبر خودش می گذارند.

کنایه: عدم تجّسس و فضولی در کار دیگران. برگشت نتیجه اعمال به شخص

یادآوری:

1-     هر کی خربزه خوارِه پای لرزش هم نیشَرِه(این زبانزد فارسی است)

هرکسی خربزه می خورد پای لرزش هم می نشیند.

 

4-قاطر مُثان تول دل دِمَاستِه

مثل قاطر در گل گیر کرده است.

کنایه: رویکرد سختی و مشکلات به انسان در حد اعلای درجه

 یادآوری:

۱- نه راه پس داره  نه راه پیش

 

5-خودِه سگ(تیفاله) خَف بِیَردِِه (بِیَر دَرِه)

مثل سگ (جوجه تیغی)گوشه ای کز کرده و بر نمی خیزد.

کنایه: شدت رنج و اندوه

 

6-خدا دیرگیره اَمَّه شیره گیره ( گَرِه)

خداوند دیر عذاب می کند اما شیر خورده شده آدمیزاد را از وجودش می گیرد.

کنایه: شدت عذاب الهی

 

7-وی کین لوکا به جیری خبر دارِه

از ماتحت او هم خبر دارد.

کنایه: دوست و نزدیک بودن

یادآوری:

1-     یِه چال بُخوار یِه چال بِرین

با هم می خورند و با هم می ......نند.

 

 

8-دعای سنگینی وَنِه!

دعای سنگین با طول درازی می خواهد تا مشکل را حل نماید.

کنایه: انجام کاری سخت ولی ممکن

 

 

9-گوش شیطان کر چشم حسود کور(این زبانزد فارسی است)

کنایه: نشنیدن شیطان و ندیدن حسود از پیشرفت و سربلندی افراد

  

10-بیخودی کوت و بات نکن سنگ بزرگ علامت نزدنِه!

بیخود تلاش نکن بدون نتیجه است.سنگ بزرگ علامت نزدن است.

کنایه: سعی و تلاش بیهوده

یادآوری:

1- سنگی یَه وگیت نِشانِه یِه سنگ دیگر وی سر نِیَنِن.

اگر نتوان سنگی را برداشت یک سنگ دیگر روی آن می گذارند.

 

* خداوند گر ز رحمت ببندد دری    ز حکمت زند قفل محکم تری.

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

مرد: سلام یِه کم گندم، جو، کالش  ، سپوس خَسِم می مال گِه شانَ رِه؟

مرد: سلام کمی گندم، جو، کاه ، سبوس برای دام های خودم می خواستم.

 

نامرد: بُشو نِدِریم.

نامرد: برو نداریم.

 

مرد:می گاو گِه شان وِشنایَن. هِچی نِدارِن بُخوارِن. اَمِره دامانِ جی دِرگا کُردِن.

مرد: گاوهای من گرسنه هستند. چیزی ندارن بخورند. ما را از جنگل بیرون کرده اند.

 

نامرد: دانِه خا همه چی گرانا با. چند برابر قیمت. تونی بِتاو نتونی بداو.

نامرد: می دانی که همه چیز گران شد. اگر می توانی طاقت بیار و اگر نمی توانی بدو.

 

مرد: خدایا، خداوندا  به حق پنج تن برسان فریادرسی.

مرد: خدا یا، خداوندا به حق پنج تن فریادرسی بفرست.

 

مرد خسته و درمانده وارد منزل می شود و می بیند دختر کوچکش از مدرسه آمده و یک راست رفته سراغ یخچال اما نومیدانه بر می گردد.

مرد در گوشه ای نشست و نظاره گر بازی فرزندش بود. دخترک سه تا چهاربار ناخودآگاه به طرف یخچال می رود تا چیزی برای خوردن پیدا نماید ولی چیزی گیرش نمی آید.لذا به دنبال بازی اش می رود. ولی ناگهان صدای گریه مرد را می شنود .

دخترک می گوید:

بابا غصه نِخوار. مو اَلَن شونِم می النگویَه هَرم. بابُر بُروش.  یه کم میوه و خوراکی هگیر بِیَر تا بخوریم.

بابا غصه نخور. من الان می روم النگوهایم را می آورم . ببر بفروش. کمی میوه و خوراکی بخر بیار تا بخوریم.

مرد: دخترجان خدا را هزاران مرتبه شکر تی مار نَسَّه بِنِه. زودتر از دار دنیا بُشا. چند تا گاو دِریم. یکی دوتایِه روشَنیم صرف زندگی کانیم. خدا بزرگه.

مرد: دختر جان خدا را هزاران بار شکر مادرت نیست تا این روزها را ببیند.زودتر از زندگی رخت بربست. چند تا گاو داریم دو تا را می فروشیم تا صرف زندگی کنیم. خدا بزرگ است.

 

مرد خسته و ناامید بعد از فروختن گاوها راه می افتد تا برای بقیه دامهایش  و خانواده اش کمی آذوقه تهیه نماید. اما ناگهان متوجه می شود دختر خواهرش در سانحه تصادف در راه برگشت از مدرسه دچار حادثه شده و تا آخر عمر فلج می گردد.

مرد: دو دست خود را به طرف آسمان گرفته و با صدای بلند می گوید:

خدایا، خداوندا تو مِرِه اینجور بار بیاردِه. همه اش رنج و سختی . کی وَنِه رویِ آسایش بِنیم. تنها دست به دامانِ توایم. هر چی سنگه برای کل لنگه .زودتر می مرگِ برسان خلاص.

خدایا، خداوندا، تو من را این طور آموختی. همیشه در رنج و سختی. کی باید در آسایش باشیم. تنها دست به دامن توهستیم. هرچه سنگ برای آدم لنگ است .زودتر مرگ من را برسان و خلاص.

 

نامرد: اِسِه که پول بِیَردِه همه چی داریم از شیر مرغ تا جان آدمیزاد همه چیز مهیّایَه!!!

نامرد: حالا که پول آوردی همه چیز داریم از شیر مرغ تا جان آدمیزاد همه چیز مهیا است.!!

 

مرد: دنیا به همه کَسانِ. اینطور نِمانِه.ایمروز هم شِمِه روزِه.

مرد: دنیا مال همه است. اینطور نمی ماند. امروز هم روز شماست.

 

نامرد: همینِه. زیادی زور بزنی  فقط تی شِلار پاره بونِه.

نامرد: همین است و بس. زیادی زور بزنی فقط شلوارت پاره می شود.

 

مرد: ای خدانشناس پول پرست. بی غیرت  مگر نیشناوسی بی(نشنیده بودی):

"اَسوِ  مِن بار کوشَنِه    مَرده  غیرت"

اسب را سربار می کشد و مرد را غیرت می کشد.

نتیجه اخلاقی:    "  ؟"

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

چند زبانزد گیلکی رامسری(66) چهارشنبه 1391/08/10 9:28

 

 1-     سالی ماهی شنبه به نوروز

کنایه: مصادف شدن دو چیز یا پدیده میمون به طور همزمان

یادآوری: خوش یُمن شدن دو ماجرا با همدیگر

 

2-     هر جا دُرون شونِه  تریکِ(تاریکِ)

هر جا داخل می شوی تاریک است.

کنایه: رنج و سختی برای هر فردی وجود دارد.

یادآوری: هر کس درد هونو دِل

درد هر کسی در دل اوست.

 

3-بَر کَش  اَفتاو نِیَه

در سایه آفتابی نیست.

کنایه: نمی توان چیزی گفت. اوضاع مساعد نیست.

یادآوری: حال نتوان (زبان سَلَری مخصوص مسگر ها که از منطقه دماوند به رامسر کوچ کرده اند)

 

4-اُسورِه وی دُسمال گوشَه(سَر) دابُس نی یَه

اشک در گوشه دستمال روسری او بسته شده است.

کنایه: نازک نارنجی- زودرنج

یادآوری:

1-همیشیک وی کِتیر(موتورِه) وَلِه.

همیشه صورتش و چانه اش کج است. اخمی و عصبانی است. کز بیاردِه(بیر دارِه).

2-همیشیک وی موتورِه شِل کِت نیَه.

همیشه چانه اش شل  و آویزان شده است.

 

5-اینگار بیَردِه

اگر آورد. شرط گذاشت.

کنایه: سختگیری برای عدم انجام کار-مشکل ایجاد کردن

یادآوری:

1- سِنگ بیگَتِه(زبانزد فارسی است).

سنگ انداخت

 

6-تی سَرِه تَرِه  کانِه(کانِم)

سر تو را مثل تره ریز ریز می کند(می کنم)

کنایه: جمله فعلی برای ترساندن افراد

یادآوری:

1-     تِرِه دَرجن وَرجِن کانِه(کانِم)(تحریف شده : تِرِه دَزِر وَزِر کانِه(کانِم).

2-     تِرِه قیمه قیمه کانِه(کانِم)

 

7-یک گوش دَرِه یِه گوش دروازَه(این زبانزد فارسی است)

یک گوش در و یک گوش دروازه است.

کنایه: عدم توجه به حرف حساب- نشنیدن حرفهای درست

 

8-مِره وینِه  وَل وَلِه  راه شونو

من را می بیند راهش را کج می کند.

کنایه: کدورت داشتن- دلگیرشدن(بودن) از کسی

یادآوری:

1-مِرِه وینِه  خرابَه واز کانِه!!

من را می بیند به طرف خرابه می پرد.

3-     خدا دوتَه چُم دیگَه مِرِه هَدِه وَنِه اُنو نَنِم

خداوند اگر دوتا چشم دیگر هم به من بدهد نمی خواهم او را ببینم

 

9- خوشتِه گَهرِه بار بند باسِه دینَه

پارچه و بند روی سینه در گهواره خود را پاره نموده است. بزرگ شده است.

کنایه: از آب و گل درآمدن.

یادآوری:

1- وی   ک.....ر  کِش کف بوکوردِه!!!

1- شاش او کف کرده است.

 

10- دنیا به همه کِسانه

دنیا مال همه مردم است.

کنایه: مردم دار بودن. احترام به نظر جمع

یادآوری:

خدا با جماعتِه(این زبانزد فارسی است).

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

 

روزی مردی خروس لاری می خرد و به خانه می برد. زن سر و صدا می کند و می گوید شما در خانه ای که زن هست نامحرم به خانه آورده ای . هرچه زودتر برو و خروس را پس بده.

مرد به ناچار و از روی اجبار زنُ خروس را پس می دهد. فروشنده می پرسد آیا خروس من مریض و لاغر بود یا نه؟

مرد ماجرا را می گوید . فروشنده بلافاصله می گوید اگر ناراحت نمی شوی رازی را به تو می گویم. مرد نیز آماده شنیدن راز شد ولی متاسفانه فروشنده گفت: خانم شما با مرد دیگری ارتباط دارد. مرد شروع به داد و فریاد کرد و کار به کتک کاری کشید. فروشنده گفت اگر حرف من راست باشد شما صد من زعفران را به عنوان پاداش باید به من بدهی. مرد قبول کرد. به خانه رفت و گفت که می خواهد به یک مسافرت طولانی برود. ولی نیمه های شب به صورت ناگهانی برگشت و لی متاسفانه حرف فروشنده درست از آب درآمد و مرد قضیه را فهمید.

فروشنده گفت:

"هَوِنی تو گوش کن مکر زنان را    صبح زود ظاهر کن صد من زعفران را"

 

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

1-     چوته خا چوته خا زَئن  هم (هَمرَه هَم) دواگر نوبا(اثر نوکوردِه)

ضربه زدن پیوسته هم کارگر نیافتاد. پیگیری ها هم اثر نکرد.

کنایه: استمرار و مداومت بیهوده  در نتیجه کار اثری نداشت.

 

2- وَرپ دَرشا   گ ......ی  هَم دَر هَنِه!

برف اگر آب شود مدفوع هم پیدا می شود.

کنایه: اثر وضعی اعمال بد در آینده. هویداشدن نتیجه اعمال بد در آینده ای نه چندان دور.

یادآوری:

کوه به کوه نرسنه  ولی آدم به آدم رِسَنِه(این زبانزد فارسی است).

 

3-بیخودی تی شکمِ صوبون نزن(این زبانزد فارسی است)

بیهوده شکمت را صابون نزن.

کنایه: توقع بیمورد. تقاضای نابجا

 

4-گ....وز  بَده(بَدی)  بَتِه!!!

اگر بادی خارج کنی فورأ  می گیرد.(متوجه می شود).

کنایه: باهوش بودن. زرنگی در یادگرفتن کارها

 

5-خودش را بَزَه به کوچه علی چپ

ذهن خودش را به کوچه علی چپ منحرف کرد.

کنایه: انگار نه انگار- خود را به بی خیالی زدن

 

6- پنج تَه انگوشت بَرابَر نِیَن (این زبانزد فارسی است)

پنج تا انگشت در دست دارای طول یکسانی نیستند.

کنایه: وجود اختلاف ظاهری وژنتیکی در فرزندان
نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

 

1- خوشتِه خِلی آو دنگ  دَنگ بزن   مُردمِ بُجِ دَنگ نزن

با آبدنگ خالی خود کار کن   ولی به  شالی برنج مردم  کاری نداشته باش.

کنایه: قانع بودن به مال خود.

یادآوری: بیگانه سگ دیوانه

گوشت ...... بخور منت قصاب را نکش.

 

2-مال پیغمبر بُخواردِه  مالِ خدا دُمال  موجَنِه!

مال پیغمبر را خورده و دنبال مال خداوند می گردد.

کنایه: پر توقع- به دنبال روزی غیرحلال

 

3-خوشته مالِ محکم بِدار  هَمسادَه دزد نگیر

مال خودت را محکم نگهدار و همسایه ات را دزد نگیر

کنایه: حفظ اموال شخصی و پیشگیری از گمان بد داشتن

یادآوری:

پای مرغت را ببند  گربه همسایه ات را دزد نگیر(این زبانزد فارسی است)

 

4- وی دُسمال گوشه(سر) همی شیک دابُس نِیَه

گوشه دستمالش را همیشه بسته نگه میدارد.

کنایه: نازک نارنجی- حساس و زودرنج-همیشه آماده گریه کردن است.

یادآوری:

1 -وی ریگ همی شیک وِچِه نی یَه

2- وی کتار همی شیک شِلَکِت نِیَه

3- وی چَکِن همی شیک وازِه

 

5-اصلأ نیسا دَدا  نَسَّه

اصلا دادش نیسا نیست

کنایه: خود را به بی خیالی زدن، طوری وانمود کردن انگار خبری نیست

یادآوری: حال نتوان (زبان سلری مختص مسگران که از دماوند و غیره به رامسر کوچ نموده اند)

 

6-دزد دزد بَگِنِه پادشایَه

دزد اگر مال دزد دیگر را بگیرد پادشاه است.

کنایه: رند و زیرک بودن

یادآوری:

دزد اگر دزد بَگنِه شاه دزده (زبانزد فارسی است).

 

7-شال َ رِه ویولون زَدِه بام

برای شغال داشتم ویولون می زدم

کنایه: کار را بی اهمیت جلوه دادن. گوش ندادن به حرف طرف و به صحبت او توجه نکردن.

یادآوری:آب در هاون کوبیدن

 

8- گردن مِیج هالِ سَر نیه با(نیَه نِه با)

گردن او بالای  شاخه انگور بود.(می گذاشت).

کنایه: طاقچه بالا گذاشتن.به حرف کسی توجه نکردن.گوش ندادن به صحبت افراد دیگر

یادآوری:

1-وی گردنِ دو کَشِ اره نِه بی یَنِه با

گردنش را اره دو طرفه (برای بریدن درختان قطور) نمی توانست ببرد.

2-وی گردن دار سَر نیابا

گردنش بالای درخت بود.

 

9-نیم تُر بُخوارد نُخواردِه

نیمه سیر خورده و نخورده

کنایه: سختی و رنج. تلاش معاش

 

10-دوشابِ پَسازَه

دُرد و باقیمانده از تفاله دوشاب گیری از خرمالوی جنگلی است.

کنایه: بی خاصیت. بی مصرف. بیکار و بی عار

یادآوری:

1-     به درد سگ نُخوارِه!

 

 

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

کدخدا: چی کار دِرین؟

م: خَنیم یِه پُل چاکونیم.

 

کدخدا: میان این همه دوست و دشمن ای همه حسود هَلِه تمانا نابا!!

م: پول کم بِیِردیم، هوا هم مُساعدت نوکانِه.

 

کدخدا:مجبورین پُل رودخانه دل چاکونین آب بابُرِه  یِه کم آن طرف تر چاکونین!!

م: ای مهندس تازه بِمِه . هرشاهی یِه سکّه زَنِه.

 

کدخدا:بِرارِه کاری بوکون مردم از ته قلب تِرِه دعا بوکونِن،یِه  یادگاری از تو  بمانه.

م:تو گونه مو چیکار بوکونِم. یکی می شی وام خَنِه، یکی مساعده، یکی می شی اسفالت خنِه ، یکی خرج عمل جراحی دارِه، ..... مو چند تَه پاره باباشِم!!!

 

کدخدا: ای حرفا به کنار، دوری و دوستی، همیشیک خوشتِه سرِ  از مشکلات به دور بِدار، بقیه مُثان. تا بتونی کاری بوکونی.

م: می خرج خیلی بالایَه. بمانِسِم!

 

کدخدا: فکر عاقبت بوکون. اگر پل دُرُسا باشِه. میدان دُرُسا باشِه یِه ساعت هم وی دل بَنی .مردوم از گوشه و کنار هَنِن تماشا بوکنِن. چرخ اقتصاد چرخَنِه. بازار هم رونق گَرِه.

م: چَشم . رو به کارگر کرده و سپس می پرسد: فقط تی گپِ منتظر بِم. همه چیزی بگوتِن تو هم چیزی بگو.

کارگر: همین قدر عقل و هوش برای ما فقیر بیچاره ها کافی یَه تا یِه روزی حلال در بِیِریم هدیم خوشته زن و بچه بُخوارِن. هر چی بیشتر بفهمیم بیشتر اذیت بونیم.

 

نتیجه اخلاقی:

 تکلیف پُل معلوم بوکنین  وَکِتِه میرزا کین تُشک.

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

1-     هرچی یَه بکشی نازکا بونو اگر حرف بکشی کلفت بونو(ویشته دِرازِه دَنِه)

هر چه را بکشید نازک تر می شود ولی اگر حرف را ادامه دهید کلفت تر و دنباله دارتر می شود.

کنایه: در نکوهش پرحرفی

یادآوری:

1-خدا یِه زبان هَدَه دو تَه گوش( یعنی یکی بگو دوتا بشنو)

2- هیتَه دَرجَنِه کَلَنِه(هی خرد می کند و می ریزد- یک ریز حرف می زند.)

 

2-     تی سر اُسبوج می یَره

شپش روی سرت می میرد.

کنایه: تعجب کردن از حرف یا انجام عملی خارق العاده و غیر معمول نظیر ثروت بادآورده

 

3-     اَمِه کَن نالِ بُن واش بویازَه

علف کنار درب خانه ما بو می دهد.

کنایه: به چشم نیامدن دخترهای همسایه یا فامیل

یادآوری:

1-     اَمِه خانه چراغ شِمِرَرِه خا سو نَدَنِه

چراغ خانه ما که برای شما نور نمی دهد.

 

4-دارِه سَر بی یَنِه  بُن خبردار نیَه

سر درخت را می برد ولی زیر درخت خبردار نمی شود.

کنایه: آدم زرنگ و چالاک- موزمار

یادآوری:

1-     وی هفت جوب ورزا بُن بُنِه(زیرزمینی) کار کانِه

گاو نر او هفت واحد در زیر زمین کار خودش را انجام می دهد.

 

5-کرات کینَه

ریشه درخت لیلکی و مقاوم  است.

کنایه: تداوم و استمرار در کار- پشت داشتن

 

6-گَمِج

دیگ گلی برای آشپزی

کنایه: نادان و نفهم. عدم تشخیص خوب و بد از هم

یادآوری: سنگ اُربو = گلابی جنگلی و سفت

 

7-اَسّانِه  شان آسان نِیَه

رفتن به آستانه امامزاده آسان نیست.

کنایه:لزوم تلاش و رنج برای به دست آوردن نتیجه

 

8- علف جای سختان دَر هَنِه

علف در جای سفت و سخت بیرون می آید.

کنایه: صبر و تحمل در برابر مشکلات معمول در زندگی

 

9- هَندَه اُ رو (اُ سو)

باز هم به همان طرف

کنایه: جمله نهی کردن از امری یا انجام اعمال بد و ناروا را به طرف همان انجام دهنده سوق دادن.

 

10-کف دست بو ناکُرده با خا

کف دست خود را که بو نکرده بود.

کنایه: ندانستن. ناآگاهی از انجام عمل یا حرفی

 

11-می دماغ لوکا جی بیرون بمابا(بی یَردِه)

از سوراخ دماغم بیرون آمد(آورد)

کنایه: نهایت سختی و رنج

یادآوری:

1-     می بخواردِه شیرِ در بی یَردِه

شیر خورده شده ام را از مادر بیرون آورد.

 

12-خودِه وزغ ماشین بَگِنِه

مثل اینکه ماشین از روی قورباغه رد شود.

کنایه: پهن شدن- متلاشی شدن

یادآوری:

1-دشتا با نِیَه = پهن شده است
نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

تئاتر رادیویی گیلکی (دریا) سه شنبه 1391/05/03 9:31

مرد: خدا را شکر، گوش شیطان کر امسال هوا خوب با،شوب کولاک وَرِسِه روز هوا بَنِه. چای محصول خوبی دَشتِه.

مرد:خدا را شکر، گوش شیطان کر شود. امسال هوا خوب بود.شب باران می آمد و روز آفتابی بود. چای محصول خوبی داشت.

 

زن: فردا وَچِه گَلِ هَمرَه خَنیم بیشیم دِریا. اگر پوچا صبر نزِنِه!!!

زن: فردا با بچه ها می خواهیم برویم دریا اگر گربه عطسه نکند(هوا خراب نشود).

 

مرد: تا فردا هوا هزار جور عوضا بونِه.

مرد: تا فردا هوا هزار جور تغییر می کند.

 

صبح فردا خورشید در هوای نیمه ابری از پشت دریا سرکشید و آ ه بلندی از نهاد زن نیز زبانه کشید.

زن: اگر شانس دِشتیم امه نام با شَمس الله(شانس الله). هوایَه بِن اَمِه همرَه چوتَه چاکانِه!

زن: اگر شانس داشتیم نام ما شانس الله بود. هوا را ببین با ما چه می کند!

 

مرد: تی ریشِه خا هیجِه گِل دارِه، فردا بیشین دِریا!

مرد: ریشه ات که اینجا در خاک است. فردا به دریا بروید.

 

در کنار ساحل دریا غوغایی به پا بود. مسافران از دور و نزدیک وارد ساحل دریا شده و اطراق می کردند.

به گشت مرتب  نیرو های انتظامی و تذکر شفاهی و رادیویی نجات غریق ها مبنی بر طوفانی شدن دریا در ساعات آینده روز و احتمال غرق شدن هیچ کس توجه ای نکرد و همه وارد دریا شدند.

 

نجات غریق: جوان امروز دریا طوفانی یَه، دریا نامَردِه ،ناش(نُشو)

 نجات غریق: جوان امروز دریا طوفانی است . دریا نامرد است ، نرو

 

جوان: مو خودم شناگرم. به بقیه هم درس دَنِم.

جوان: من خود شناگر هستم به بقیه هم درس می دهم.

 

نجات غریق: شنا، استخر دل با بقیه جاها مثل روخانه و دریا دِل فرق کانِه

نجات غریق: شنا در داخل استخر با بقیه جاها مثل رودخانه و دریا فرق می کند.

 جوان در یک چشم بر هم زدن در آب شیرجه زد و از نظرها دور شد.مدتی بعد صدای داد و فریاد از یک گوشه برخاست. مردم به سمت صدا دویدند. دیدند مادری پسر 22 ساله اش را در بغل دارد و مثل ابر بهاری اشک می ریزد. نجات غریق شروع به انجام عملیات احیاء کرد ولی بی فایده بود.آمبولانس رسید و پسر با مادرش را برد.

 

نتیجه اخلاقی:

در محل های تعیین شده شنا کنید. جهت حفظ سلامت خود و خانواده به تذکرات نجات غریق و نیروهای انتظامی جدّا توجه فرمایید تا مسافرتی با خاطرات خوش و دل انگیز داشته باشید نه یک عمر پشیمانی.

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

مردی تنگدست  در زندگی خود دچار مشکلات شدید مالی شد لذا به سوی خانه یکی از دوستانش رفت. پشت درب صدای دادو فریاد شنید. کمی مکث کرد و گوش فرا داد.

زن: مردم سالی یِه کفش و سالی یِه مَنتویَه  کم دانن همیشیک چند تا چند تَا هگیرَنِن تا مجلس دِل رو سفید باشِن!

زن: مردم سالی یک کفش و یک مانتو را کم دانسته و همیشه چند تا چند تا می خرند تا در مجالس روسفید باشند.

 

مرد: مو یِه نصف موردوم مُثان چشم هم چشمی نِدارِم  پول زیادی نِدارِم داکونِم دَرِه دل، مدل به مدل عوضا کنی. آب و برق و ... زیاد مصرف بوکنی  پُز بَدی!

مرد: من پول زیادی ندارم ، مثل برخی مردم چشم هم چشمی کنم. پول زیادی ندارم داخل دره بریزم. مدل به مدل عوض کنی و آب و برق و ... زیاد مصرف کنی و  پز بدهی.

 

زن: مو از فلانی مگر کمترم! می روحیه خرد کانِه!

زن: مگر من از فلانی کمتر هستم. روحیه من را خرد می کنی!

 

مرد سرش را بزیر انداخته و درب خانه را می زند:

مرد: سلام، کاری داشتِه  می ور پیدا بابِه؟

مرد: سلام، کاری داشتی طرف های من پیدا شدی؟

 

مرد تنگدست : راستش بِمَم سلامی عرض بوکونِم تی  شی یِه کم پول قرض بوکونِم ولی با این دادو فریاد د منصرف بابام.

مرد تنگدست: راستش آمدم کمی پول از شما قرض کنم. ولی با صدای داد و فریاد شما منصرف شدم.

 

مرد رفته و در عین ناباوری رفت و مقداری پول آورد تا مرد تنگدست قرضش را بدهد.

 

مرد تنگدست: تو خا اون طور با خانم دعوا کرده  پول ندارِه. قسم حضرت عباس باور بوکنیم یا دُم خروسِ!

مرد تنگدست: تو که آن طور با خانم دعوا می کردی پول نداشتی، قسم حضرت عباس را باور کنیم یا دم خروس را!

 

مرد: مگر نیشناوسی بی ای ضرب المثل " حساب به دیناره    بخشش به خروار"

مو اگر قدر پول ندانستُم اَلَن پولی می دَس و بال دِل نداشتِم تا تی مشکلِ حل بوکنِم.

 

 مرد: مگر نشنیده بودی این ضرب المثل:" حساب به دیناره   بخشش به ریال"

نتیجه اخلاقی:"من اگر قدر پول را نمی دانستم الان پولی نداشتم تا مشکل تو را حل نمایم."

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

1-     اَزَ  ابرِ شمشیر زَنِه

ابر را شمشیر می زند.

کنایه: عصبانیت، گران گفتن قیمت چیزی، صحبت ها و حرفهای غیر واقعی گفتن.

یادآوری:

1-     وی کوچِه کِشِ آسمان گَرِه

2-     وی دولِ  باد  وروشِه

3-     وی فلیک توپاج آسمان گَرِه 

 

2- ایجه خانه  حسنِ    هرکی بِیَه خاسِنِ

اینجا خانه حسن است هر کسی بیاید می خوابد.

کنایه: تنبلی و بیکاری، تکان نخوردن

یادآوری:

1-بگوتِن کاسِه بِیَر  بگوتِه می کلاه کاسَه

2-ایجه آفتاوِه   سایه خودش آیَه

اینجا آفتاب است و سایه خودش می آید.

 

3-آه صفی الله دِنی با(دنی یَه)

کنایه: خالی بودن، تهی شدن آذوقه

یادآوری:

1-     اُسبُج(کک)  واز کُردِه

2-    وی آسمان دل  یِه ستاره دنی با(نداشتِه)

3- دُسُو سون بَدِه نیا با (نیَه)

 

4-وانِ کِرِه=وانکِرِه

کنایه:  بی عاره، قالی کرمانِه

یادآوری:

1-     خوب بُمانِسِه

2-     روز به روز ویشتَه ترقّی کانِه(خوش چهره)

 

5-دیو دیوِ گُرِ کُرده(کانِه)

دیو، دیو را صدا می کرد.

کنایه: محل خلوت، سکوت جنگل

یادآوری:

1-     اَنا مَنا گُرِه نوکانِه(نوکوردِه)

2-     دال  (لاشخور)  پَر نَزَه(نزنِه)

 

 

6- سگ  کله پاچه دَارِه(بِدَه سگ کله پاچه داشتِه بو)

سگ کلّه پاچه دارد.

کنایه: مشغول شدن(کردن) و سرگرم کاری شدن( بودن)

یادآوری:

1- بِدَه وی سر   گَرم باشِه(بُو)

 

7- تی دسِ دابوسی می پایَه

دست تو و پای من را ببندی!!!!

کنایه: دیدن غذای خوشمزه و سفره رنگین

 

8-پَتُر چی دارِه  دو تَه خایِه

مورچه چه دارد دو تا بیضه

کنایه: مال و منال و ثروت اندک


9- خودشِه مال محکم بِدار هَمساده دُز  نگیر(این زبانزد فارسی است)

مال خود را محکم نگهدار همسایه ات را دزد نگیر.

کنایه: دقت در مواظبت از اموال شخصی

 

10- خوشتِه کینِ کیلی یَه چنگ هَدَه(چِنگََدَه)

کلید ماتحت خود را از دست داد.

کنایه: اسهال

یادآوری:

1-     وی پیچ و بَست شُلا با

2-     قفل و بَست ندارِه

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

1-     پیره خر و  کوت کوتی (تطور یافته به گوز قوطی)

خر پیر و گیاهی کوهستانی و بهاره  به نام کوت کوتی

کنایه: دارای فرزند شدن در سنین بالا. عدم تناسب و هماهنگی بین دو چیز

*گوتی=قوطی

گروهی از سکاهای مهاجر به نوار ساحلی دریای خزر بودند که به کار کشاورزی اشتغال داشتند.

*گوز قوطی= کنایه از آدم کوتاه قد

 

2- سَره  گره دامان دَر شونِه

از سر چیزی شروع کرده و تا جنگل پیش می رود.

کنایه:طولانی شدن کار و افزایش زمان انجام کار یا صحبت کردن زیاد.

یادآوری: سر کوه  سامان دِریا

از سر کوه تا نزدیک خط ساحل دریا  همه ارث و میراث اوست.

کنایه: داشتن ارث و زمین زیاد

 

3-دیو دره کم دیو دابا(دَرِه) این هم بُشا شنگُل بِلَکِنِه:

داخل دره دیوها(پیروان مذهب غیر خدا ساکن در دیودره سَلمَل جواهرده رامسر) کم بود ند  این هم رفته و کارهای عجیب می کند.

کنایه: انجام کار نابجا یا سخن بیهوده

 

4-خدا تنبل کار سَر نیشتَه

خدا با تنبل هاست.

کنایه: جورشدن کارها بدون زحمت برای کسی

 

5-خدا دیر گیره  اَمَّه شیره گیره

خداوند دیر عذاب می کند ولی شیره جان را می کشد.

کنایه: حتمی بودن عذاب الهی

یادآوری:

1-خدا جای حق نیشتِه(نشسته).

2- خدایَرِه کاری نِدارِه.

برای خدا کاری ندارد.

 

6-پشت گوش بِدِه دِ مِرَم  بِدی یِه(این زبانزد فارسی است)

اگر پشت گوشت را دیدی من را هم می توانی ببینی

کنایه: ایجاد کدورت و دشمنی بین دونفر- نارو زدن

یادآوری:

دروغگو یِه چاشت ویشتَه نُخوارِه

دروغگو یک نهار بیشتر نمی خورد.

 

7- کارد خوشتِه دَستَه هِچ وَخ نِبی یَنِه

کارد هیچوقت دستگیره خود را نمی برد.

کنایه: اهمیت دادن به اقوام و دوستان خود

یادآوری:

خوشته فامیل (کَسَنِ) وِگیت دارِن

هوای خویشان خود را دارند.

 

8-از این حسن تا اُن حَسَن  صد مَن گَزَن(گَزه)

از این حسن تا آن حسن صد من  توفیر دارد.

کنایه: وجود اختلافات فردی و اجتماعی بین افراد

یادآوری:

آدم تا آدم فرق دارِه(کانِه)

*گز= واحد مسافت


9-دور از علی گِه مار کُردِن

به دور از مادر علی

کنایه: کاری یا حرفی را به کسی نسبت می دهند ولی خودشان منکر انجام آن باشند نظیر غیبت، دروغ گفتن.

یادآوری:

دور از همه دارموج کُردِن

دور از همه بالاروندگان از درخت باشد. جمله فعل دعایی است.

 

10-اَزَ رسوایی یَه کیسه داکُردِه

اصلا رسوایی را داخل گونی کرده است.

کنایه: رسوایی زیاد- کارهای شرم آور در ملأ عام

 

11- گاوِه پوسا کُردِه دُم برسی یَه (دِ دُم َرِه وا نمانسِه خا)

گاو را پوست کنده و به دمش رسیده (دیگر برای دم آن ناتوان نیست و قادر است این کار را هم بکند)

کنایه: انجام کارها تمام و کمال- پایان دادن به کاری که شروع شده است.

 

12- خر سیاه خا دِ سفیدا نوبونو.

خر سیاه که سفید نمی شود.

کنایه: ذات و نفس هر کسی-عدم تغییر شخصیت ذاتی فرد.

     یادآوری: اصلش  نسلش

 

13- باپُتِه پُلایَه بُخواردِه  بدوتِه رختِ هم داکُرده

پلوی پخته خورده و لباس دوخته پوشیده

کنایه: رنج و سختی نکشیدن در زندگی. آسوده زیستن

 

14- یِه مشت پَلایَه رِه سیره  یِه مشت پلا یَه ره  وِشنا

برای یک مشت برنج سیر است و برای یک مشت برنج گرسنه است.

کنایه: کم توقع بودن. کم مصرف بودن

 

15-مال پیغمبر بُخوارده  مال خدا دُمال موجَنِه

مال پیغمبر را خورده و دنبال مال خداست.

کنایه: پرتوقع - زیرک و مرد رِند بودن.

 

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

http://www.irdc.ir/UserUpload/image/jh/haghgoo/30391.jpg

آزمون دوچرخه سواری در دهه 1320 شمسی

اولی: ایمروز مِرِه گپ نزن. مِرِ کارد بزنی خون در نِیَنِه!!

اولی: امروز با من حرف نزن. کارد بزنی خون در نمی آید.

 

دومی: چَرِه؟

دومی: چرا؟

 

اولی:افسر مِرِه  گواهینامه دوچرخه سَر رد بُکُردِه. بگوتِه مگر خر سواره بوتَرِه اُن طور باپُرسِه دوچرخه سَر.

اولی:افسر من را در گرفتن گواهینامه دوچرخه رد کرد. گفت: مگر داری خر سوار می شوی اون جوری روی دوچرخه پریدی.

 

دومی: بَگِ نِیَه. ان شاءالله  ایمار لَه حتما قبولا بونِه.

دومی: اشکال ندارد. ان شاءالله دفعه بعدی حتما قبول می شوی..

 

اولی: ان شاءالله. گفت شما باشَه لطف خدا!

اولی: ان شاءالله گفت شما و لطف خدا به همراه هم باشد.

 

دومی: آها پسر دِبار هرچی روی حساب با. اَلَن مُثان نوبا هرکی از راه برسِه. زمین بروشِه. مال بروشِه یِه ماکسیما هگیرِه. باور بوکون سوارا موقع وی دگمه شان همه ندانِن.

دومی: بله پسرم.در گذشته همه چیز روی حساب بود. مثل الان نبود هر کسی از راه رسید. زمین فروخت. گاو و گوسفند فروخت و ماکسیما خرید. باور کن موقع سوار شدن همه دگمه هایش را هم نمی شناسد.

 

 

نتیجه اخلاقی:

"ابتدا فرهنگ استفاده  صحیح  نشستن و استفاده درست و مناسب در ماشین های لوکس را یاد گرفته و سپس سوار شوید"

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

حلول ماه رجب و لیله الرغایب بر شیعیان جهان مبارک باد

 

http://www.radsms.com/wp-content/uploads/2011/06/sms-shabe-arezooha.jpg

اولی: باسِسیم(واسِسیم= واسِر سیم)  اَندی سوج و بیج بَزِم. سعی بوکوردیم اَمَّه به هِچ جایی نرسِم. هِچی وَنِکِیتِم . می ننه همیشیک گوتِه: پسر جان تو هِچ گُهی وَنِکَنِه!!!!!!

اولی: خسته شدیم. اینقدر جِلِز وِلِز کردیم. سعی کردیم اما به جایی نرسیدیم. چیزی نشدیم. مادر بزرگ من همیشه می گفت: پسر جان تو هیچ ........  نمی شوی!!!

 

دومی: شاید اَمِه سر طالع دِنی با. خوشبختی، راحتی .    وَنِه هیتَه بسوجیم و بسازیم تا خدا نظری بوکونِه.

 دومی: شاید سرنوشت ما نبود. خوشبختی و راحتی. باید همینطور بسوزیم و بسازیم تا خداوند نظری بکند.

 

اولی:هرچی ویشتَه دو کانیم کمتر رِسَنیم.

اولی: هر چه بیشتر می دویم (تلاش می کنیم) کمتر نتیجه می گیریم.

 

دومی: تو با خدا باش پادشاهی کن   بی خدا باش هر چه خواهی کن.

دومی: با خدا همراه باش و پادشاهی کن و بی خدا باش هرچه می خواهی بکن.

 

اولی:اَمِه گوش از این حرف ها پُرِه. بروفکر خودش باش. خدا با پولدارایَه نه با اَمه فقیر و بیچاره ها. از روز بُن سَکرات با سَکرات.

اولی: گوش ما از این حرف ها پر است. برو به فکر خودت باش. خداوند با پولدارهاست نه با ما فقیر و بیچاره ها. از روز اول سختی بود و سختی.

 

دومی: اَمَّه اَمِه فقیر و فُقُرشان هم خدایی دِریم. آسیا به نوبته

دومی : ولی ما فقیرها نیز خدایی داریم. آسیاب به نوبت است.

 

اولی: از بس تی توقع از زیندگی بالایَه. خرِ جیر بیَه با هم بیشیم. خدا دو تَه دست و دوتَه پا و دو تَه گوش و دوتَه چشم سالم تِرِه هَدَه. موس فوچین کار بکن زحمت بکش آسایش به دَست بِیَر. فقط آرزو کردن خالی فایده ای نِدارِه. خدایا این برسان اُنِ برسان.

اولی: از بس توقع تو از زندگی زیاد است. از خر شیطان پایین بیا با هم برویم. خداوند دو دست، دوپا، دوگوش و دو چشم سالم به تو داده. به خودت زحمت بده کار کن تا آسایش را به دست بیاوری. فقط آرزو کردن فایده ای ندارد.خدایا این را یا آن را به من برسان.

 

دومی:از این به بعد دِ زیاد چَکِن نزنِم. هوتو تُک دارِم  چک هم دارِم.

دومی: از این به بعد زیاد حرف نمی زنم. همانطور که زبانم دارز است فعالیت هم می کنم.

 

نتیجه اخلاقی:

"یا به قدر آرزوهایتان تلاش کنید و یا به قدر تلاشتان آرزو نمایید".


نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

   http://persian-star.net/1391/2/27/animal/05.jpg   



فصل بهار کم کم از راه می رسید. برف ها در زیر سایه درختان جنگلی با کمک انوار طلایی رنگ خورشید کم کم آب شده و آب رودخانه را گل آلود می کردند. بلبلان بهاری مشغول نغمه سرایی بودند. ناگهان صدای شلیک مسلسلی به گوش رسید. پیر مرد زغالگیر سرش را به طرف صدا برگرداند دارکوبی در حال سوراخ کردن درخت برای لانه سازی بود و به شدت تلاش می کرد تا تخم هایش را در لانه جدید بگذارد و قصه عشق مادر به فرزند را در طبیعت زیبای جنگل دوباره تکرار نماید.

پیرمرد: امسال هم روز از نو روزی از نو. زحمت زیادی ، کار سختی یَه، دِ چاره نوبونِه! زغال کوره[1] خراب نباشی بی     خوب با!

پیرمرد: امسال هم روز از نو روزی از نو، زحمت زیاد، کار سختی است، دیگر چاره ای نیست. کوره زغال اگر خراب نشده باشد خوب است.

ناگهان صدایی از بیشه آمد. پیرمرد دقت کرد و دید پلنگی درشت هیکل با بدنی دراز و دمی بلند در اطراف کوره زغال گیری پیرمرد پَرسِه می زند.

پلنگ: با صدایی شبیه خرناسه به پیرمرد می فهماند که نزدیک تر نیا!

پیرمرد: مو خا با تو کاری ندارِم. می زن و بچه رِه دنبال روزی حلال بِمَم.تو خَنِه می وَک وَچِه گِه شان وِشنِه بمیرِن!

پیرمرد: من که با تو کاری ندارم. برای زن و بچه خودم دنبال روزی حلال آمدم. تو می خواهی بچه های من از گرسنگی بمیرند.

پلنگ: یِه لیر بَزَه. یِه کم گوش بَسَّه ، بعد بَشا

پلنگ: نهیبی زد . کمی گوش ایستاد بعد رفت.

 

پیرمرد: من و اون  آو یِه جوب دل نُشونِه!لعنت خدایَه بر یزید.

پیرمرد: آب من و او در داخل یک جوب نمی رود. لعنت خدا بر یزید.

 

فردا پیرمرد موضوع را با زنش در میان گذاشت.

زن: بِرارِه تِرِه پلنگ سر باشتِه!!!پلنگ اوجه کُتِه دارِه. هیتِه تِرَرِه لیر زَنِه!اون تا تِرِه نکوشِه دست بردار نَِه. بیا و بگذر. باش یِه جا ی دیگه زغال کوره چاکون. اوجِه اَلَن چند سال هِسّه بی دِ چوب خوب هم دنی یَه.

زن: برادر پلنگ از روی سر تو جهید(خطر از بیخ گوش تو رد شد)!!!!!پلنگ انجا توله دارد. هی برای تو ابراز ناراحتی کرده و گلایِه می کند.او تا تو را نکشد دست از تو برنمی دارد. بیا و بگذر.برو و در جای دیگری کوره زغال را بساز.آنجا چند سال بودی دیگر چوب خوب گیرت نمی آید.

پیرمرد: گونِن زن ناقص عقلِه ولی ای یِه حرفِ راس بگوتِه، مو ای کاره اَم. کار دیگه ای بلد نیَم. چشم!

پیرمرد: می گویند زن ناقص عقل است ولی این یک حرف را درست گفتی ،من این کاره هستم و کار دیگری بلد نیستم. چشم!

 

نتیجه اخلاقی:

هر کسی را بهر کاری ساخته اند.

 جوان ، متاع عمر خود را ارزان مفروش      کو زغال گیر و زغال خر و زغال فروش

 



[1] - زغال کوره:

در گذشته در شهرستان رامسر و حومه در نواحی جنگلی نظیر بامسی ،آهین پُچان، شهرستانک(شهرستانِه)، مسیر جنگلی بین راه جواهرده و اشکورات به دلیل وجود انواع چوبهای مناسب از درختان جنگلی کوره های زغال گیری در دل زمین حفر می شدند و عده ای به این حرفه اشتغال داشته و کسب معاش می نمودند.


نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |


 

پدر: وَچه باشو ایداره ، ایمروز بَن تونِه حواله هگیری اَمه گاوگِه شان هِچی ندارِن!!1

پدر: پسر برو اداره، ببینم امروز می توانی حواله  بگیری گاوهای ما گرسنه اند.

 

پسر: دِحواله  خبری نِیَه، رئیس ایداره هم عوضا با!

پسر: دیگر از حواله خبری نیست. رئیس اداره هم عوض شده است.

 

پدر: چَرِه؟

پدر: چرا ؟

 

پسر: گوتِن مردوم خَرِه  سوارا با! دل نداشتِه تا مقام بالاتر جار شِه! ریاست خوده کین سر زنگ واکُرد نیابِی.همه جار عیانِه.

پسر: می گفتند خر مردم را سوار شده است. صبر نکرد تا به مقام بالاتر ارتقاء یابد.ریاست مثل زنگی است که آویزان است و همه جا آشکار است.

 

پدر: کسی که رئیس بونو همه کار تونِه بوکونِه! همه چی وِرِه مجانی تمان باباشِه! حتی قتل! خیلی سگ دو بَزِه تا به این مَنصَب بَرِسِه با!!جنبه نداشتِه.

پدر: کسی که رئیس می شود همه کار را می تواند انجام بدهد. همه چیز برایش مجانی تمام بشود حتی قتل /.خیلی تلاش کرد تا به این مقام برسد.جنبه نداشت.

 

پسر: همه خا ایتَه ترقی نوکانِن. ریاست اخلاق خاصی خَنِه که همه نِدارِن.

پسر: همه که اینطور ترقی نمی کنند.رئیس شدن اخلاق خاصی می خواهد که همه ندارند.

 

پدر: دوگروز کلنگ بزن، بوگوتِن، بگیتِن ان  شاء الله شاهنامه آخرش خوش باشِه! خدا به خیر بِیَرِه!

پدر: دیروز کلنگ زدند، گفتند، گرفتند ان شاءالله شاهنامه آخرش خوش باشد.خدا به خیر بیانجاماند.

 

پسر: بعد از انقلاب نوگَنِن رئیس ایداره گونِن مسئول ایداره !

پسر: بعد از انقلاب نمی گویند رئیس اداره می گویند مسئول اداره!

 

پدر: چَرِه؟

پدر: چرا؟

 

پسر: چون کوچکترین کاری ایداره مَن بوکونِن به نام مسئول ایداره تمانا بو نو! اُنِ نام نویسَنِن!

پسر: چون کوچکترین کاری توسط افراد در اداره انجام بشود به نام مسئول اداره تمام شده و به نام او می نویسند.

 

نتیجه اخلاقی:

کار مسئولین دشوار بوده و زیر نظر مردم و زیر ذره بین هستند. فکر کنند چرخ های صندلی آنها روی خون شهداء راه می رود کاری نکنند که خدای ناخواسته .........

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

چند ضرب المثل گیلکی رامسری (61) چهارشنبه 1391/02/20 10:56

1-     وی دهن دِل مورجو دِنی سَنِه

در داخل دهانش عدس(برای خیس شدن آب زیادی نمی خواهد) خیس نمی خورد.

کنایه: فرد عجول-کسی که نمی تواند جلوی زبانش را بگیرد.

یادآوری :

1-     دل دار نییَه –(دلدار و خوددار نیست).

2-      ترش قَلیِه(ترش خَلِه خبربار) به دور از جان خبرنگاران عزیز

 

2-دریا هرچی کم آو بو هَندَه تا پشت پا آو دَرِه

دریا هر چقدر هم کم آب باشد تا پشت پا آب دارد.

کنایه: سعه صدر داشتن، دست و دلبازی مردم فقیر.

یادآوری:

1-  کوچه سماموسِه هِچ وَخ بی وَرپ نُمانِه

کوه سماموس کوچک هِیچ وقت بدون برف نمی ماند.


 

3-برزگر خانه دل هِچ چی نباشِه یه کاسِه فورده دارِن

داخل خانه کشاورز هیچ چیزی نباشد یک کاسه خرده برنج یافت می شود.



 

4-     دَس شکسته به کار هَنِه اَمِّه دل شکسته نَه!!(این زبانزد فارسی است)

دست شکسته به کار می آید ولی دل شکسته نَه.

کنایه: دل آزردن چون نقش میخ  زدن بر دیوار است و از دل ها بیرون نمی رود.

یادآوری:

1-                مردم آزاری هنر نِیَه(نیست).


 

5-     دونیا محل گَذره

دنیا محل عبور و گذشتن  است.

کنایه: دل نبستن به دنیا- فراموش کردن بدی کسی در حق خود


 

6-     وی تُک میلجِه بیجَنِه(سول تیجِه)

با لب هایش گنجشگ سرخ و کباب می نماید.

کنایه: آدم پرحرف و حاضر جواب.

یادآوری:

1-     وی سور گَزِر واجُنِه

با زبانش ریشه هویج را از خاک در می آورد. خیلی سالم و تندرست است.

2- وِرِه لولِه بُکُردِه

او را لوله کرد. جوابش را در جا داد.


 

7-لوتی نزه رقص کانِه

لوتی ننواخته او رقص می کند.

کنایه: حاضر به انجام کار بدون اجازه

یادآوری:

1-                نیجاق نزه راه شونو

نجاق نزده راه می رود.

نجاق زدن: در گذشته به کپل قاطر و یا گاو چوب می زدند تا از  راه درست برود و از مسیر راست منحرف نشود.

 

 

 

8-آغوز بیشکِن بَن وی لافَه  می سَرِ بیشکِن بَن  وی طالع

گردو را بشکن مغزش را ببین و سرم را بشکن طالع من را ببین

کنایه :تقدیر و سرنوشت یک قوم یا یک فرد.

یادآوری:

سر ندانه سرانجام چیه   مال ندانه بُخوارده کی یَه!!


 

9- ترشی خوارِه ملاقه ندارِه

بدون ملاقه ترشی می خورد.

کنایه: زیاده خواه و متوقع بودن. غرور زیادی

یادآوری:

1-     با شاه هم نوشابه(فالوده) نُخوارِه

2-     اَززَ  دار تُک  هال(جار) نیشتِه

بالای  نوک  شاخه  درخت(بالا) نشسته است.


10-تی کاره بساختِن(بساخته)

کارت ساخته  و زار است.

کنایه: هجوم مشکلات یا بیماری و درد و رنج به شخص

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

کوروش کبیر:

"دستانی که کمک می کنند پاک تر از دست هایی هستند که رو به آسمان دعا می کنند."


تا توانی به جهان خدمت محتاجان کن   

به دمی یا درمی یا قلمی یا قدمی


زن: دوگروز بُشام انجمن تالاسمی یِه کم پول هَدَم.

زن: دیروز رفتم انجمن تالاسمی کمی پول دادم.

 

مرد: اَلَن وَنِه فقط پول نَدی یِه کم هم از راههای دیگر کمک بوکونی مثل صحبت کردن، تدریس رایگان، روحی و روانی ویشتَر مهمّه اُشانَرِه.

مرد: الان نباید فقط پول بدهی . کمی هم از راههای دیگر کمک کن مثل صحبت کردن، تدریس رایگان، از نظر روحی و روانی برای آنها مهمتر است

.

زن: تو خا هر 6 ماه یِه بار خون دَنِه!!!! وَسِّه دِ !!

زن: تو که هر 6 ماه یکبار خون دَنِه!!!! دیگر بس است.

 

مرد: هر کی یَه  هونو  خوشتِه قبر مَن  دَ نَنِن.

مرد: هر کسی را در داخل قبر خودش می گذارند.

 

زن: دوگروز بازار یِه کم میوه هگیتِم هَدَم  همساده کارگره خانه . اطفال دارِه  رو در سؤال نِدارِه.

زن: دیروز رفتم بازار کمی میوه خریدم دادم به کارگر خانه همسایه امان. بچه دارد ولی از گدایی شرم دارد.

مرد: فرمایش خدا و پیامبره:

لَّيْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَالْمَلآئِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّآئِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُواْ وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاء والضَّرَّاء وَحِينَ الْبَأْسِ أُولَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ.

﴿  سوره بقره آیه ۱۷۷

نيكوكارى آن نيست كه روى خود را به سوى مشرق و [يا] مغرب بگردانيد بلكه نيكى آن است كه كسى به خدا و روز بازپسين و فرشتگان و كتاب [آسمانى] و پيامبران ايمان آورد و مال [خود] را با وجود دوست داشتن به خويشاوندان و يتيمان و بينوايان و در راه ‏ماندگان و گدايان و در [راه آزاد كردن] بندگان بدهد و نماز را برپاى دارد و زكات را بدهد و آنان كه چون عهد بندند به عهد خود وفادارانند و در سختى و زيان و به هنگام جنگ شكيبايانند آنانند كسانى كه راست گفته‏ اند و آنان همان پرهيزگارانند .

 

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

این روزها بحث های زیادی در محافل خصوصی و در فضای مجازی بر سر انتخاباط (غلط انتخابات) و ابطال آن سر خیلی ها را گرم کرده است. هر کسی بنا بر اطلاعات و دانش خود در این زمینه قلمفرسایی می نماید غافل از این که من در چه خیالم و فلک در چه خیال.

روزها و شب ها از پی هم می آیند و می روند و چیزی جز حرف حساب گوش مردم را نمی آزارد. حرفهایی چند من یک غاز ارزش بحث کردن را ندارد. انتخاب شدن آرزویی دست نیافتنی است نه مسئولیت پذیری و کار خالصانه برای پیشرفت و توسعه شهر. شاید کمی گزافه گویی قلمداد گردد فردی اصلح در بین کمتر از 300هزار نفر جمعیت مردم رامسر و تنکابن وجود ندارد تا کشتی نجات این قوم متفرق را به ساحل برساند. یا اینکه کمی آرزوی ایده آلیستی بودن مردم رامسر کار دستشان داده و از واقع بینی و واقعیت نگری دور شده باشند.

بهرحال حاصل زحمات چند ماهه، آمدن پای صندوق های رای بی نتیجه بوده و دلخورده شدن مردم  و بی انگیزگی در کارهای جمعی را نمی توان نادیده انگاشت و با حرفها و ابراز نظرات مختلف بر عدم توافق بین مسئولین و کسب جامع نظرات قبل از انتخابات و کاندیدشدن قطعی افراد سرپوش گذاشت.افرادی خود را برای انتخاب شدن به آب و آتش می اندازند و در مقابل افرادی هستند که خود را لایق این مقام ندانسته و در سطح ارزش خود نمی دانند تا برای انتخاب شدن تقلا یی نمایند.

"ابریشم هر چقدر کهنه بو    وِِره  پاتاوه  پینیک نزنِن"

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |


زن: الهی به زمین سرد بُخوری. تا تی دَست راحتا باشِم.تی اوجَه مَرَیض لاعلاج بگیره.

زن: الهی به زمین سرد بخوری(بمیری) تا از دست تو راحت شوم.آنجایت را مرض غیر قابل درمان بگیرد.

 

مرد: الهی تو بمیری تا مُردوم تی دَس راحتا باشِن.

مرد: الهی توبمیری تا مردم ازدست تو راحت شوند.

 

زن همسایه: چی با مگر. چَرِه تُک مَرِه بگیت دِرین؟

زن همسایه: مگر چه شده. چرا با هم دعوا می کنید.

 

زن: خواخِر تو خا غریبه نیَه، امه سّر زیندگی یَه، اَمِه رِ زِ یَه دانِه. آقا پولدارا با وی شلوار دوتَه وَکِته!!! کم بدبختی بَکشیَم!!

زن: خواهر تو که غریبه نیستی. از اسرار زندگی ما سیر تا پیاز را می دانی.آقا پولدار شده شلوارش دوتا شده است.!!! کم بدبختی کشیدم!!!

 

زن همسایَه: آقای .......رئیس قِباحت نوکانِه؟. تی اُ دنیا تکلیفاتِ چی کار وَنِه بوکونی؟

زن همسایه: آقای ........رئیس خجالت نمی کشید؟ تکلیف دنیای دیگرت را چکار می کنی؟

 

بطور ناگهانی مرد به زنش حمله ور شده و با فحش و ناسزا چند ضربه به شکم او می زند و با پا او را از خانه بیرون می اندازد و شروع به کتک زدن او می نماید.

 

زن: با صدای بلند فریاد می زند آخ مار می پُشت!!

زن: با صدای بلند فریاد می زند آخ مادر پُشت من.

 

مرد: وسط ای سوج و بیج زَئن، خنده  کانِه و گونِه: مو خا تی پشت نَزَم تی شکمِه بَزَم!!

مرد: وسط معرکه و داد و فریاد زدن، خنده اش می گیرد و می گوید : من که به پشت تو نزدم به شکم تو زدم!!!

 

زن: آها، مُو اگر پشت دِشتِه بی تو می شکمِ زَئَه  نوتونسِه، مردکه بی غیرت و ....... پَرَست.

زن:بله. من اگر پشتوانه و دلگرمی(مالی و یا خویشان) داشتم تو به شکم من نمی توانستی ضربه بزنی. مردکه بی غیرت و پیرو هوای نفس.

 

نتیجه اخلاقی:

"زن ها هیچ وقت نباید بگذارند شوهرهایشان پولدار شوند و

باید تمام پولها یشان را برای  خود و  اعضای خانواده اشان خرج نمایند."

صحرا دل میلی خیلی کَلِسه تَرسِه وِرِه گَل کِن.

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |

*1- یِه تُب یِه شُب

با یک تب در یک شب

کنایه:فوت ناگهانی، مرگ نابهنگام

یادآوری:

1-     مرگ مُو وِرِه دِنی با

فکر مرگ ناگهانی اورا نمی کردم.

2-یک در یک ، جا به جا بامُردِه

بطور ناگهانی و بدون درنگ فوت شد.

 

*تُب دابُسُن:

در دوران گذشته مردم رامسر و حومه بر این باور بودند که با نصب یک نخ پنبه ای نازک روی دو عدد چوب در مسیر گذر عابرین و پاره شدن نخ در اثر عبور و مرور افراد ناآگاه به این موضوع و پاره شدن نخ تب مریض قطع می شود.یا اینکه پارچه ای قرمز رنگ را با دست جر می دادند تا تب مریض قطع گردد.

 

2-     گلِّه زیادا باشِه  دِ چوپانی کُردِه نِشانِه

گله اگر زیاد باشد دیگر نمی توان چوپانی کرد.

کنایه: عدم کنترل جمعیت

 "با ازدیاد ماشین ها کنترل ترافیک توسط اداره پلیس نیز غیر ممکن است".

 

3-     اُنِ بِگیتِه  سگ گیتِه نوتونِه(سگ نِگیرَنِه)

مال و منال و مساحت زمین های غصب شده او را سگ نمی تواند نگهداری نماید یا طی کند.

کنایه: مال و ثروت  زیاد و باد آورده

یادآوری

سگ سگی کُردُن هَمرَه هَم–نِشانِه

با سختی و رنج زیاد هم نمی توان

 

4-     ریش وَنِه تی ناکِ سَر بَلِکِه

ریش باید در چانه تو قرار داشته باشد و حرکت کند.

کنایه: مدیریت  درست و مناسب.

یادآوری:

1-تی تارِه وَنِه  دُمُه دابو

تبر تو  می بایست دستگیره داشته باشد.

2-اولاد وَنِه اصل از تن داشتِه باشِه

اولاد باید به اصالت والدین خود توجه نماید.

 

5-     هَلِه اُنِ سو  صوبادَم  دارِه

نور او هنوز تا صبحدم زمان نیاز دارد.

کنایه: کارش وقت گیر است.

 

6-گاو خوش علفی یَه

گاو خوشخوراک و رامی است.

کنایه: آدم آرام و ساکت و بدون دردسر

یادآوری:

شوش نزه(نیجاق نزه ) راه شونو

بدون چوب زدن راه می رود(کنایه از حرک قاطر و ... در مسیر درست).

 

6-     چاه در بِمِم   چُغُر فرو بیشِم

از چاه در آمدیم در گودی بزرگترو باتلاق فرو رفتیم

کنایه: مشکل پشت مشکل- تولید مشکل بزرگتر در اثر حرکت نادرست تر

یادآوری:

از چاله در آمدیم در چاه افتادیم(زبانزد فارسی)

 

7-کِرکِ لانِه شالِ کینِ پَس

لانه مرغ در نزدیک ماتحت شغال

کنایه: انجام کار غلط و نادرست


7-     خودشتِه خَرِه چرا بارِه(بارِن)

خر خودش را به چرا می برد.بر خر مراد سوار است.

کنایه: توانایی انجام کار و در آوردن مخارج زندگی خود

یادآوری:

وی دَس وی دَهنِ رِسَنِه

دستش به دهانش می رسد(زبانزد فارسی است)

 

8-     هرکی بام ویشته دارِه ویشتَه ورف جیر کانه(این زبانزد فارسی است)

هرکه بامش بیش برفش بیشتر

کنایه: خرج و مخارج ثروتمندان بیشتر از افراد عادی است.

 

9-اَمی کار همیشیک وَنگ دارِه

کار ما همیشه صدا می کند.

کنایه: خبردار شدن بقیه از کار انسان

 

9-     اُ قبا اُنِ تَن نوبا (نِیَه) =(اُ قبا اُنِه وصله نِیَه)

این لباس برازنده او نیست

کنایه:ازدواج دوخانواده غیر هم سطح از نظر اجتماعی و اقتصادی و ....

 

10- دار بُنِ  بِی یََنِه     سَر خبردار نیَه

زیر درخت را طوری می برد که بالای درخت خبر نمی شود.

کنایه:آدم زرنگ  و چالاک

یادآوری:

1- آب زیر کایَه

آب زیر کاه است.

2-تِرِه دونیا اُسَر بارِه پا آو نزه هَرِه

تو را به آن طرف دنیا می برد بدون اینکه پایت خیس شود

 

نوشته شده توسط محمد ولی تکاسی  | لینک ثابت |