سهره جنگلی ( Eurasian chaffinch)

صدای سهره جنگلی

http://s9.picofile.com/file/8343871068/IMG_2429_%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B4%D8%AF%D9%87.jpg

سهره جنگلی (Common Chaffinch Fringilla coelebs)

عکس: محمد ولی تکاسی

جواهرده شهرستان رامسر- خردادماه 1397

سهره جنگلی- نر

اندازه اش 15 سانتی‌متر است ؛ این پرنده دارای دو خط بالی سفید و مشخص است و در پرواز شاهپرهای سفید کنار دمش نمایان می شود . پرنده نــر سطح شکمی قهوه‌ای مایل به صورتی ، جبه بلوطی رنگ ، دمگاه تقریبا سبز ، تارک و پس گردن کبود دارد . سطح پشتی پرنده ماده قهوه‌ای مایل به زیتونی کمرنگ است و سطح شکمی آن به همین رنگ ، ولی روشن‌تر می باشد . پرنده‌ای اجتماعی است و جز در فصل زادوولد اغلب همراه با سهره‌های دیگر دیده می شود . نــر و ماده غالبا در دسته‌های جداگانه پرواز می کنند . پروازش موجی است .

دمگاه سبزش بهترین نشانه تشخیص آن از سهره‌ سر سیاه است که دمگاه سفید دارد .

سِهرِهٔ جَنگَلی (بلبل آوازخوان، خوبیسه، بلبل خمسه، کاه‌ سهره) یکی از پرندگان آواز‌خوان است. این پرنده از راستهٔ گنجشک‌سانان (Passeriformes)، خانوادهٔ‌ سهرگان (Fringillidae)، جنس فرینجیلا (Fringilla) است.

صدای سهره جنگلی (بلبل خمسه - سهره آوازخوان):

سهره جنگلی پرنده ای آوازخوان بوده که تنها پرنده نر آواز می خواند . به طور کلی آواز پرنده نر سهره جنگلی نسبت به آواز سایر سهره ها بلند و رساتر بوده و از مسافت نسبتاً دور شنیده می شود . علیرغم بلندی آواز ، مدت زمان هر قطعه از آواز سهره جنگلی کوتاه بوده و حداکثر به پنج ثانیه می رسد . تکرار قطعات آواز نیز در طول یک دقیقه می تواند به 10 ( ده ) بار برسد .
آواز سهره آوازخوان از تنوع نسبتاً کمی برخوردار است و این پرنده بین دو تا سه نوع آواز دارد . نکته جالب در مورد این پرنده وجود لهجه های محلی در این پرنده است ، یعنی لهجه آواز این پرنده در مناطق مختلف متفاوت از هم می باشد . آواز این پرنده غالباً در فصل بهار و تابستان شنیده می شود و معمولاً در فصول پاییز و زمستان به ندرت آواز این پرنده را می شنویم . سایر اصواتی که این پرنده در حین پرواز و یا در هنگام تغذیه و ... از خود ساتع می کند بسیار متنوع بوده و در تمام فصول سال شنیده می شود . به طور کلی زمان اوج آوازخوانی سهره جنگلی در فصل بهار و زمانی است که پرنده در حال انتخاب جفت و یا لانه سازی است و در این حالت اصطلاحاً پرنده مست شده است که از نشانه های مستی سهره آوازخوان رنگ درخشان پرنده و منقار خاکستری مایل به بنفش آن است .

زیستگاه سهره جنگلی (بلبل خمسه - سهره آوازخوان)

در شهرستان رامسر به آن گنجشک هفت رنگ نیز می گویند. در جنگل ها زندگی می کند، پرچین‌ها ، جنگل‌ها ، زمین‌های غیرمحصور ، باغ‌ها و کشتزارها را نیز برای زندگی بر می گزیند، در میان بوته‌ها یا روی درخت و اغلب در ارتفاع کم آشیانه می سازد .

منبع: سایت پرندگان ایران

https://www.iranbirds.com/passeriformes/fringillidae/item/24-fringilla-coelebs.html

روز اسپندارمذگان=روز زن ایرانی

منبع:http://www.kavehirani.blogfa.com/post-33.aspx

http://bloxxs.ch/wp-photos/20070920-190003-1.jpg

پیش از حمله اعراب ؛ ایرانیان در حدود هشتاد جشن ملی در سال داشته اند که به مناسبت ها و پشتوانه هایی برگزار می کردند که امروزه چند جشن از آنها بیشتر پا برجا نیستند. اگر ايرانی امروز سربلند است اصرار و تاکيد او بر جشن نوروز و چهارشنبه سوری است. جشن هائی که بنا و غنای یک همبستگی ملی را تشکیل می دهند و در سایه این جشن های اتحاد و همبستگی ملی است که می توان با دشمنان قدار ملت ایران به مقابله برخاست و شکوه و عظمت گذشته را دوباره باز یافت.

شوربختانه در چندین سال گذشته جشن ملی چهارشنبه سوری دچار معضل گشته و آنچه در این جشن ملی فراموش شده اصالت باستانی آن می باشد. شوربختانه به دلائلی که بيان آن مثنوی هفتاد من می شود این شب شادی و شاد باشی دچار يک ناهنجاری شده است که همگان را نسبت به فرهنگ ملی منزجر می کند.

از چند سال گذشته حمله همه جانبه ای با مطرح کردن مدل های بیگانه در پی از بين بردن و يا تغیير ماهيت دادن جشن های ملی ما آغاز شده است. چنانچه دچار بیگانه پرستی شويم و اين خوی خانه خراب کن در نسل جوان رخنه کند و توسط استعمارگران و عوامل استعمار دامن زده شود ويرانی فرهنگ ما به انجام رسيده و در پی ويرانی، فرهنگ مردم و کشور ما نابود خواهند شد. یکی از آخرین نيرنگ های استعمار و استکبار برگرداندن جشن ملی "اسفندگان " يا " سپندارمذگان " که رسم بوده در پنجم اسفند ماه برگزار شود با نام ديگری به نام روز عشق به فرهنگ و تاريخ ما حمله ور شده است.

سپندار مذ نام ديگر " زمين " است که فردوسی در چکامه خود شرح پديد آمدن آنرا به زيبائی شرح می دهد. سپندارمذ به چم گستراننده فروتن و مقدس می باشد. زمينی که به نوشته فردوسی در آن آب پديد می آيد، گياه پديد می آيد، از آن جنبندگان پديد می آيند و عشق و از خود گذشتگی پديد می آيد و آغوش خود را برای همه می گستراند و زشت و زيبا را به يک چشم می نگرد. زمين نماد عشق است. بدين روی بوده است که نياکان ما در اين روز، نامه های شاد و شاد زيوی به همسرانشان و به بانوان که نمادی از زمين بوده اند و نسل خانواده را با مهر و عشق خويش امتداد می داده اند و به فرزندان خويش همانند زمين به يک نظر نگاه می کرده اند ابراز عشق می نمودند.

امروز بدون اشاره به اصل اين جشن و ايرانی بودن آن همانند آنچه بر شب يلدا ، شب مهر که در روز های 23 - 25 دسامبر بوده رفته است و به روز تولد مسيح مبدل شده سپندارمذگان به روز " والنتاين " مبدل گردیده و ريشه اصلی آن به فراموشی سپرده می شود. به ويژه که رنگ تجارتی هم به آن زده شده است.
روز جهانی زن در هشتم مارس به پاسداشت تلاش زنان در عرصه های سیاسی و اجتماعی در هر سال برگزار می گردد.

"روز زن در ایران مصادف با روز تولد حضرت فاطمه (س) در 20 جمادی الثانی بر تمام مادران و زنان ایرانی در جهان مبارک باد."

نثر گیلکی رامسری= می چُم سفیدی بَزه

می چُمِ سفیدی بزه

[e-mail]

می چُمِ سفیدی بَزَه اَی خدا کورا بوت دَرِم! (دارم کور می شوم). دِ هِچی یَه دِ(دیدن) نوتونِم. راه شا نوتونِم.

تو کورباطَن نوباش تی چُم خوشتره خو(خوب) وَکَنِه. هم وینه (می بینی) هم راه شا تونه(می توانی راه بروی).

تی چُم یِه رِج دیگه خوب بُوشور وِرِه خوب وازا کُن تا بهتر بِنی(ببینی).

اَصلَن خوب دیدن کار من و تو نی یَه!. برای اینکه خوب بِنی اول باید خودت آدم خوبی باشی، تی ذات وَنِه خوب باشِه. شیشه خُردِه نِدَشته بی!

اَصلَن خوب بان و خوب شدن خیلی مالیات دَارِه(ارزش داره). بعضی ها خَنِن اَدای خوب بان در بیَرِن اَمَّه نصف راه بند آو دَنِن. خوشته ذاتِ بروز دَنِن.

اگر تو همین اَلَن قدر خوشته زندگی یَه بدانی، نان حلال در بیِری تنها نُخواری . دیگرانه هَم هَدی تی جانِ دعا بوکونِن. این یعنی خوب دیدن زیندگی.

دو کس رنج بیهوده بردند: یکی آنکه داشت و نخورد و دیگری آنکه دانست و نکرد.

رامسر، شهری سرسبز که طبیعت آن بر فرهنگ و آداب و رسومش بی‌تاثیر نبوده است

شهری سرسبز که طبیعت آن بر فرهنگ و آداب و رسومش بی‌تاثیر نبوده است.

این شهر که پیش از این سخت سر نام داشت، آخرین شهر غرب مازندران است.سخت سر در شهریور 1314 تبدیل به رامسر گردید. رامسر از سمت شرق به تنکابن از غرب به جلگه رودسر اولین شهرستان شرق گیلان، از جنوب به کوههای البرز و از سمت شمال به دریای خزر محدود است. این شهر سابقاً جزئی از شهرستان تنکابن بوده که در سال ۱۳۶۴طبق تقسیمات جدید کشوری از این شهرستان جدا شده است.

محلات آباد قدیم رامسر عبارت بودند از : گرجیان کلاچه کوه ( رمک)، تنهیجان، پورچی، بامسی، اشکونه کو، سیرسی، چاله سر(چاله سرا)، کَلا لِم، اژدهم، آهن پچان(آهین پُچان)، بازرش، سَلمل، وژک، کهنه تنگدره، سیاه چالکش، زلزلان دشت، کُه بن، جنده رودبار، آساه گاه، باغدشت، لیما کش، سیاه کند، لشت کنس، لپاسر، جورده، شیلی سرا، لزن چاک، لتر، چالکرود و ....

مردم شهر رامسر به گیلکی صحبت می‌کنند، مسلمان و شیعه‌اند. آداب و رسوم مربوط به عید نوروز در این شهر دیدنی‌ است. نوروز‌خوانی، چهارشنبه‌سوری و روز تحویل سال برای آن‌ها روزهای مهمی هستند و مراسمی برای هرکدام دارند. جشن پایان کار نشاء کاری را با شست و شوی گاو نر کشاورزی(ورزا) به نام "لاک آو زَئن" همزمان با زمان کوچ به ییلاق انجام می دادند.

مردم رامسر با توجه به اینکه رامسر دورانی بخشی از طبرستان و دورانی بخشی از دیلم بوده اند ترکیبی از از اقوام طبری و دیلمی هستند. مثلا اشکوریان دیلمی اند و مشایی ها طبری اند و گویش رامسر هم یک گویش گیلماز هست یعنی ترکیبی از دو زبان مازندرانی و گیلکی هست زبان مازندرانی از کتول تا نشتارود تنکابن صحبت می شود و گیلکی از رودسر(ملاط) تا رضوانشهر صحبت می شود ولی گویش محدوده تنکابن تا چابکسر گیلماز هست.

البته در گذشته در زمان خودزکو مرز بین زبان مازندرانی و گیلکی پلرود کلا چای بود ولی این مرز تغییر کرده است. مقدسی می گوید طبری ها "ه" بسیار استفاده کنند و بگویند هاکن و هاده و گیل ها "خ" بسیار استفاده کنند که طبق این موضوع گویش سپیدرود تا فومن گیلکی و گویش سپیدرود تا رودسر دیلمی و گویش چابکسر و رامسر تا تنکابن گیلماز و گویش نشتارود تنکابن تا کتول طبری هست.(فاقد منبع مورداستفاده ).منبع: محمد کیا اشکوریان([e-mail])

جشن پایان کار برنج را در اواسط مردادماه و جشن های کتراگیشی(آیین آفتاب خواهی) در زمان برداشت برنج در شهریورماه که با ریزش نزولات جوی فراوان همراه می شود، برگزار می‌کنند. جشن های به نام آیین گل کار روز مسجد آدینه در نیمه تابستان (قبل از اَسدماه) همرمان با آغاز اولین ماه گیلکی نوروزماه، انجام مراسم تیرماه سیزده که در شامگاه 12 آبانماه شمسی اجرا می‌شود، مراسم شب یلدا، سحرخوانی ایام ماه مبارک رمضان، سوگواری محرم و صفر در امامزاده آقابسمل، مراسم گهواره‌بندی، دندان سری نوزادان و مراسم ازدواج و جشن های محلی نظیر پیربابو از دیگر آداب و سنت‌های این سرزمین سرسبز است.

زندگی در شهری که عروس شهرهای ایران نام گرفته می‌تواند ذوق و سلیقه ساکنین را به قدری لطیف کند که از دستان هنرمندشان هنرهایی زیبا مثل؛ کلاه مالی، نمدمالی، سبدبافی، سفالگری(کوزه گری)، گلیم و حصیربافی، چادرشب بافی، چوتاشی(کچه تاشی) و ساخت مجسمه‌های زیبای چوبی و ده ها صنایع دستی دیگر خلق شود.

https://blog.okcs.com/wp-content/uploads/2020/11/IMG_20190812_113656_293-e1606573650488.jpg

رامسر از تنوع و رنگارنگی غذاهای شمال کشور بهره‌مند است. غذاهایی چون قیسی(برگ زردآلو-تُشک خوروش، شیرین خوروش)، فسنجان(انار آب)، قیمه(لپه خوروش- اَزملکی)، باقلاپلو، لوبیاخورشت، ترش‌تره و ترش واش، ترش قلیه با سبزی محلی، هلوآوه با ترشک، گزنه تره، گزنه پلا(برنج) و سبزی پلا(برنج)، پنیر مرغانه، دووآب، سیرتره، ترش شامی، میرزاقاسمی با سیر فراوان و بادمجان، بادمجان کباب، چونگول‌تره(با سیر)، کلم تره(با پیاز) و کُچور(کشمش + تخم مرغ) از غذاهای خوشمزه است که با کمک دیگ مسی، دیگ گلی یا سُفالی(گَمِچ-گمج) و ادواتی نظیر کَترا(کفگیر چوبی)، کِلیز(مَلاقه چوبی) و کچه (قاشق چوبی) ساخته شده از هنر دست چوتاش ها(کچه تاش ها) و و همچنین نان ماهی تابه ای(کلوبیج کشتا) با آرد گندم و ماست ترش شده از هنرهای آشپزی زنان محلی در این منطقه‌اند.

فندق و عسل این خطه از شمال نیز مثل مربای بهارنارنج و گل گاوزبان آن شهرت جهانی دارد که به همراه ترشیجات آن نظیر سیب زمینی ترشی(گلارمسی) می‌توان به عنوان سوغاتی مناسبی برای عزیزان گردشگر و توریست ها از آن‌ها استفاده کرد و به همراه صنایع دستی و چادرشب و غیره به استان های دیگر و اقصی نقاط جهان صادر نمود.

اردک کله سبز (mallard duck)

https://i1.delgarm.com//images/news/a770/1397/02/03/F4bE5.jpg

اردک کله سبز ( نام علمی: Anas platyrhynchos) از اردک های مهاجر روی آبچر است که جنس نر آن به واسطه سر سبز براق و منقار زرد روشن مايل به قهوه اي، طوق گردنی باریک و سفید، بدن خاكستري و سینه بلوطی رنگ به آساني از پرنده ماده که به رنگ قهوه ای با دانه های سیاه رنگ است و با ساير اردک ها تميز داده مي شود.

اردک های سرسبز نر و ماده در میان شاه پرهای خود، چند پر رنگین بسیار براق دارند که به آنها «آینه بالی» می گویند. رنگ این پرها در مقایسه با رنگ شاه پرهای دیگر، هم در زمان پرواز و هم زمانی که پرنده بال هایش را جمع می کند، بسیار مشخص است.

نوع اهلی آنها نیز توسط مردم شمال کشور و سایر استان ها نیز نگهداری می شوند.

در شهرستان رامسر و حومه بیشتر در اطراف رودخانه ها ، مزارع برنج و محل تجمع آب باران که به صورت استخر موقتی در باغات مرکبات دور از منازل مسکونی در می آیند به تغذیه از حشرات ، دوزیستان و جستجوی غذا می پردازند. از گوشت اردک برای تهیه خورشت فسنجان محلی(لهجه گیلکی رامسری: انارآب) نیز استفاده می شود.

منبع:

1- https://avibirds.com/waterfowl-anseriformes-ducks/

2- وب سایت دلگرم https://www.delgarm.com/scientific/animals-birds/161791-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DA%A9-%D8%B3%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%D8%B2