اکوسیستم مسیل های شهری
وجود تنوع زیستی(بیو دایورسیتی) ضامن بقای گونه ها و برقراربودن انواع چرخه های آب -کربن-فسفر- ازت و غیره در محیط زندگی شهرنشینی خواهد شد. حال اگر منابع طبیعی و زیستی موجود به هر دلیلی از جمله پوشش دار کردن -احداث جاده ها و سیل بند ها و حفر کانال برای جهت دهی به مسیر آبهای جاری حاصل از نزولات جوی - پیشگیری از تخریب و طغیان رودخانه ها و آبراهه ها و غیره با آغاز بارندگی های فصلی در داخل شهرهایی نظیر شهرستان رامسر دچار آسیب گردند سبب برهم خوردن تعادل بین عوامل زیستی می شود. حال اگر این رابطه بین موجودات زنده موجود که اغلب از گونه های بومی و مقاوم گیاهی و جانوری و میکروارگانیسم ها ی خاک نیز می باشند از بین برود مدت زمان زیادی لازم است تا نسبت به تغییرات جدید ایجاد شده و عملکرد طبیعی خود عادت نمایند.
این امر بایستی مورد توجه جدی طراحان و برنامه ریزان شهری نیز قرار بگیرد(نگارنده).
http://images.khabaronline.ir/Images/news/Larg_Pic/6-4-1391/IMAGE634763035699228590.jpg
مسیل شهری به آن دسته از آبراهه هایی گفته می شود که سطوح غیر قابل نفوذ شهری نظیر بام ساختمان ها ، سطوح غیر قابل نفوذ آسفالتی خیابان ها و جاده ها و کف پوش های غیر قابل نفوذ شهری بیش از 10 درصد حوزه آبریز آن مسیل ها را تشکیل دهند .
بطور سنتی بحث سلامت اکولوژیکی مسیل های شهری در سال های گذشته کمتر نسبت به مسائل اجتماعی و اقتصادی آن ها مورد توجه قرار می گرفت . اما در سال های اخیر با توجه به مطرح شدن مفهوم توسعه پایدار در سطح جهان توجه به مسأله سلامت اکولوژیکی مسیل های شهری از اهمیت برجسته ای برخوردار شده است . لذا در شرایط کنونی امر بهسازی مسیل های شهری تنها در مواقع وقوع فاجعه و پس از ایجاد بحران صورت نمی پذیرد ، بلکه بهسازی مسیل های شهری بر مبنای مدیریتی فعال و با واکنش سریع که به ارزش های اکولوژیکی مسیل احترام شایان می گذارد شکل می گیرد .بایستی توجه داشت که پس از ایجاد تخریب در طی زمان های متمادی در مسیل های شهری ، انتظار بازگشت به شرایط اولیه به سبب وجود برخی تغییرات غیر قابل بازگشت در اطراف حوزه های آبریز مسیل های شهری ، امری غیر ممکن می باشد و برنامه های بهسازی در یک چنین شرایطی بایستی از روحیه ای خلاق و سازنده برخوردار بوده و اهتمام بر نزدیک نمودن زیست بوم و طبیعت مسیل به حالت اولیه آن را داشته باشد .
یکی از معضلات اساسی که اکوسیستم مسیل های شهری را تهدید می کند ، نابودی و عاری شدن این مناطق از گونه های نادر و یا حساس به تغییرات غیر طبیعی و آلودگی رایج در مسیل های شهری و ازدیاد گونه ها مضر و سمی و خطرناک در این مناطق می باشد .در این گونه مناطق عملیات بهسازی بایستی بر حمایت از بازگشت پایدار گونه ها و ارتباط این مناطق با مناطق دست نخورده و غنی از گونه های نابود شده حاشیه مسیل ها ، به عنوان ذخیره ای جهت تأمین گونه های از دست رفته متمرکز شود . ایجاد مسیر سبز و کاشت درخت و گیاهان متنوع متناسب با اقلیم منطقه در نواحی حاشیه ای و اطراف مسیل های شهری سبب جلوگیری از ارتباط مستقیم و بی واسطه انسان و سایر پدیده ها به عنوان عواملی مخرب با مسیل می گردد . همچنین این عمل می تواند باعث کنترل حرکت سیل و روند رسوب گذاری و همچنین جلوگیری از شسته شدن خاک و خروج مواد مغزی و گونه های مختلف در مسیل گردد . این دالان های سبز ضمن ایجاد مناظر بدیع (که موجبات جذب توریست و ایجاد مکان مناسب جهت تفریح شهروندان را فراهم می کند) سبب ایجاد تنوع گونه های زیستی و کمک به به مهاجرت و بازگشت گونه های از دست رفته به این مکان ها می گردد ، که خود می تواند یکی از موفقیت های بزرگ طرح های بهسازی مسیل های شهری باشد .بنابراین تا کنون دریافتیم که برنامه های طرح ریزی شده توسط مدیران و برنامه ریزان شهری بایستی تمامی عوامل تاثیرگذار را مورد توجه قرار دهند و علاوه بر این قبل از هر گونه اقدام بایستی به خصوصیات ابتدایی مربوط به منطقه مورد نظر بپردازند و سابقه و پیشینه رویدادها و حوادث طبیعی را ( مانند خصوصیات ژئومورفولوژیکی و هیدرولوژیکی) مورد بررسی قرار دهند که این خود سبب تاثیر بیشتر طرح ها و برنامه ها و افزایش بازدهی آن خواهد شد .
منبع: عبداناصر اترک چالی- عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان
پوشش دار كردن مسيل هاي شهري،كاهش حريم آنها وعواقب آن:مطالعه موردي مسيل هاي شهر تهران
"رامسر شهری آرمیده میان جنگل سبز و دریای آبی است پاسش بداریم و در حفظ آن کوشا باشیم"