میوه اربه یا خرمندی در جنگل های گیلان و مازندران به صورت وحشی و خودرو نیز می روید. خرمالو که در تهران به فراوانی رشد می کند در حقیقت نوع پیوند یافته ی این درخت می باشد.

 میوه ارباه یا اربه در مناطق جنگلی کرانه دریای خزر می روید و به دو رنگ نارنجی و قرمز بوده و طعم شیرین و گس دارد. این میوه در فرهنگ قدیم روستا جز غذاهای روزمره مردم بوده که به مرور زمان و با وارد شدن دیگر آداب و رسوم به فراموشی سپرده شد. در دیگر لهجه های شهرهای شمال در تالش به اسم آمبر، در رامسر دیو اربا، در مازندارن خرمندی و در گرگان انده، اندی یا اندو خرما گفته می شود.


در قدیم از میوه خرمالوی جنگلی(دیو اربا) شیره و دوشاب می گرفتند و روش کار بدین صورت بود که در ابتدا این میوه جنگلی بر داشت شده و سپس بر روی تنه درختی به شکل استوانه و قایق مانند به نام " ناو"  روی آن با پا و یا چکمه لگد کوب می شد .پس از خارج شدن شیره آن را به حال خود رها می نمودند و بعد از گذشت یک روز کل شیره در اثر شیب گذاشتن تنه درخت در قسمت انتهایی استوانه جمع می شد. سپس دوشاب تهیه شده را به همراه برنج کته و یا نان در منزل یا مزرعه و باغات می خوردند. اگر آن را با برف زمستانی نیز بخورند به آن " ورپ دوشاب" گفته می شود.

1breadcrumb9

« اربه » یا " خرمندی " را در قسمت بزرگتر ناو می ریختند وآن را با چوبی سرپهن به شکل «کوبه» له می کردند وبعد کمی خاکستر هیزم یا پوست برنج (=فلfal) روی آن میریختند و بعد لگد میزدند.

1breadcrumb13

توجه: جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید به آدرس ذیل مراجعه فرمایید:

http://sofrehkhune.com/portal

/مطالب-متعدد/فرهنگ-غذایی-ملل/10513-میوه-اربه-؛-خرمالوی-ریز-جنگلی-(-خرمندی-)-شمال