سلم رود، رودی به درازای تاریخ سخت سر
سلم رود، رودی به درازای تاریخ سخت سر
محمد ولی تکاسی
شکل 1- رود سلم رود کنار باغ سی هکتاری رامسر
این رود از رودخانه پلنگ رود[1] در پشت هتل قدیم رامسر و از کوه های لیماکش سرچشمه می گیرد که زمانی کُنام پلنگ(سُرخ شیر) بود.
شکل 2- رودخانه پلنگ رود
بعد از گذشتن از آبگرم های گوگردی و حمام سونای نارزان و پل رضاشاهی از کنار باغ سی هکتاری گذشته و از پشت شهرک دریاسر(چهارصد دستگاه) از کنار بلوار معلم(کازینوی سابق) و از طریق کانال، از انتهای باند فرودگاه بین المللی رامسر به داخل دریای خزر می ریزد.
بنا بر گفته افراد محلی در سالهای خیلی دور ماهیان کپور و سفید و آزاد از طریق نهرهای متصّل به این رودخانه وارد آن شده و در آن تخم ریزی می کردند.
احتمال می رود در زمان گذشته این رود بسیار پرآب بوده و منبع مهمی جهت تنوّع زیستی جانوری و گیاهی منطقه سخت سر به شمار می رفت. زیرا اطراف آن را درختان توسکا و بیشه زارهای انبوه پر کرده بودند که به دستور پهلوی اول جهت ایحاد مجموعه گردشگردی شهر رامسر و احداث هتل قدیم و کازینو توسط چند شرکت خارجی و شرکت تراس برای ساخت محوطه چهارصد دستگاه(چهارصد قطعه هزار متری با مجوز ساخت ویلا فقط در یک طبقه) نسبت به جنگل تراشی و احداث جاده ماشین رو ، همچنین کاشت درختان نخل روغنی(پالم) از سال 1312 هجری شمسی در آن اقدام گردید.
شکل3- ایجاد مجموعه شهر گردشگری رامسر(دهه 1322-1312)
فریزر در بهار سال 1238 هجری قمری از تنكابن گذشته و درباره آن نوشته است :
رودخانه میان ده كه سفید تمیش نیز خوانده می شود ، بخش رانكوه و تنكابن را از یكدیگر جدا می كند . تنكابن جزءخاك مازندران است ولی معمولاً حكمران آن از تهران تعیین می شود.
در بیست و سه مایلی مقابل روی ما ، ارتفاعی بود كه سخت سر خوانده می شد و كوهی جنگلی است . در بیست و چهار مایلی آرشه رود بود و در بیست و شش مایلی ، ترك رود بود كه بستری سنگی داشت . در بیست و شش مایلی به دهكدة سلم رود رسیدیم كه نزدیك ساحل بود . ما باید به آب گرم می رفتیم كه بالاتر از مسیر ما بود . از آب گرم ، دوباره به ساحل دریا آمدیم و از آب سلم رود گذشتیم . در حدود دو مایل از این محل به رود كوچكی رسیدیم و در سه مایل فاصله ، از رود سید محله گذشتیم .
مكنزی در سال 1276 هجری قمری ، تنكابن را دیده و این شح را درباره آن نوشته است :
پس از گذشتن از آب اوشیان ، از نه رودخانه دیگر گذشتیم تا به ایزارود رسیدیم . آب این رودخانه گل آلود است . پس از این رودخانه ، منطقه ای جنگلی است تا به میانده رود می رسد . كوههای جورده كه ییلاق مردم تنكابن است ، طرف دست راست ما بود . در مقابل سخت سر در جنوب جنوب شرقی دیده می شد . رودخانه سورخانی ، حد میان گیلان و مازندران است . ما سخت سر را دور زدیم و راه خود را به طرف جنگل به سمت جنوب جنوب شرقی كج كردیم ، تا به دریا پشته برسیم . به آب ترك رود زدیم و از نزدیك امامزاده گذشتیم . پس از آن كرخت محله كه آسیابی داشت ، رد شدیم . راه سنگ فرش است و آخوند محله طرف دست راست و صفا رود پیش روی ماست . از آبادیهای زكین وكندسر و نارنجبن گذشتیم و به آبگرم رسیدیم . از سیاهكله رود تا آبگرم چهار فرسنگ است. درجه حرارت آب گرم سخت سر صد و چهارده درجه و نیم با میزان الحراره فارینهایت است . آب گرم بچه كنو صد و یازده درجه و آب گرم انجیره بن 98 درجه فارینهایت است. كمی پایین تر دو چشمة دیگر است ، اولی به نام كلوخ خوانده می شد و 98 درجه حرارت داشت ، دومی به نام زنگه بن معروف بود و 101 درجه حرارت داشت .
از آب گرم سخت سر تا خرم آباد ، چهار فرسنگ است و راه به طرف جنوب شرقی متوجه است ـ ابتدا از پل چوبی سلم رود گذشتیم . از اینجا دو راه در پیش است ، یكی از بالای گرمرود می رود و به سید محله می رسد . دیگری كه ما از آن رفتیم از پایین گرمرود می گذرد و پس از عبور از مزارع برنج و با تلاق به ساحل دریا می رسد .
منبع:
1-وبلاگ سخت سرشناسی (قای مسیح پروانه، 1391).
( http://masihparvaneh.blogfa.com/post/12).
2-کتاب در حال ویرایش" رامسر در آینه گردشگری"
[1] - پلنگ رود. [ پ َ ل َ ] (اِخ ) نام رودی کوچک که در مجاورت کلارستاق جاری است وپس از دوری از سرچشمه ، سلم رود خوانده می شود. (سفرنامه ٔ مازندران و استرآباد تألیف رابینو ص .19. (26). لغت نامه دهخدا.
"رامسر شهری آرمیده میان جنگل سبز و دریای آبی است پاسش بداریم و در حفظ آن کوشا باشیم"