1- زمین داره وِشنا خاس  دو زن داره تِنها خاس

زمین دارد ولی گرسنه می خوابد، دو همسر دارد ولی تنها می خوابد

کنایه: در نهایت مشکل ، عدم مدیریت صحیح در خانه و خانواده

 

2- بَکِلِسِه آبرویَه دِ جمعا کُردِه نِشانِه( وِچِه نِشانِه)

آبروی ریخته شده را نمی توان جمع آوری نمود.

کنایه: لزوم حفظ آبرو، شرم داشتن از انجام کار ناشایست

یادآوری:

1-آب بَکِلِسِه  زمین هَم تَن دِچَه

آب ریخت و زمین خشک شد.

2- آب رفته به جوی باز نمی گردد.

 

3-دِ فِکِلِسِه =دِ فوسِس نِیَه = وی دل درونی بپوس(بپوس نَِیَه)= دِ بُمانِس نَنِه

دیگر خم شد- دارد از هم می پاشد(فرو می ریزد)= درونش پوسید(پوسیده است)= دیگر تاب تحمل ندارد و رفتنی (مردنی) است.

کنایه: ضعف و ناتوانی در اثر بیماری یا کهولت سن

 

4-یِه موشت سَر وَچِه (اولاد)

دارای تعداد زیادی بچه

کنایه: مشقت زندگی، رنج بزرگ کردن فرزندان با تنگدستی

یادآوری:یِه دِ سَره بُن آدِم

افراد در زیر یک سرپوش دیگ

 

5- دِسِ کاسَه  دو سُوسَه (دو سوس نِیَه)

ظرف ها را کاملا لیس زده و پاک کرد(پاک شده است)

کنایه: نماندن چیزی در ظرف غذا، نماندن ته سُفره

 

6- بی کَسانِ کَس خُدایَه

کس بی کس ها خداوند است.

کنایه: امید داشتن به لطف خدا، دلداری دادن افراد در مشکلات زندگی

 

7- سَگ گی یه دَس نزن بو وَدَنِه( بو وَدِه)

به مدفوع سگ دست نزن چون بویش بلند می شود.

کنایه: کسی را بی جهت آزردن، ناراحت کردن افراد پرخاشگر و بهانه گیر

یادآوری:

1-پا گذاشتن روی دُم کسی

2- پای در کفش کسی کردن

 

8-با همه شوخی با ما هم اِهِه (شوخی)

با همه شوخی می کنی با ما هم شوخی می خواهی بکنی؟

کنایه: عدم توجه به شخصیت و موقعیت فرد مقابل

 

 9- منتظر یِه کبریتِه= وی دِل تَش دَرِه

منتظر یک کبریت است=در درونش آتش است

کنایه:منتظر بهانه است. منتظر عصبانی شدن و دعوا کردن است = درون بدنش پر از آتش است(یک گلوله آتش است).

 

10- وی سَر و سو پیدا نِیَه

سرو صورت(نور) او پیدا نیست.

کنایه: عدم رفت و آمد با نزدیکان و افراد فامیل

 

11- میشی  تی شی نِدارِه

مال من مال تو ندارد

کنایه:تعارف کردن

در واقع: تعارف آب دوغ خیاری، تعارف از روی عَمد

۱۲-  صبح زو میجال= میلجه نیره

صبح زودهنگام= هنوز گنجشک بیدار نشده و مدفوع نکرده باشد

کنایه: تاکید در انجام کاری زودهنگام(کار کشاورزی و رفتن به سر کار)