دریای خزر،(خاواینسکی، دریای هیرکانیان، دریای جرجان(گرگان)، مازندران، کاسپی یا کاسپیان(محل سکونت قوم کاس ها) ،بحر آبسکون و بحر قانیا، نام چینی این دریا، دریای باختری و نام تاتاری آن آق دنیز یعنی دریای سفید می باشد. (شهرابی، 1373، 213).این دریا با سابقه ای طولانی در جوار  پنج کشور آذربایجان، ایران، روسیه، قزاقستان و ترکمنستان قرار گرفته است.

 دریاچه خزر ، علاوه بر اثرگذاری در تغییرات آب و هوایی(کلیمایی) و ایجاد پوشش های گیاهی (بالاخص جنگلی) و جانوری (۷۳۰ گونه ) و تنوع زیستی از گونه های نادر و کمیاب در منطقه خزری، محلی برای تجارت کالا از بندرها، ماهیگیری و صنعت تولید خاویار، اکتشاف نفت و گاز و  در بخش گردشگری و غیره از درآمد اقتصادی قابل توجهی برای کشورهای حاشیه آن برخوردار است.

  نادیده انگاشتن مسائل زیست محیطی در آن همزمان با اجرای طرح های توسعه ای می تواند در آینده ای نزدیک حیات فلور گیاهی و فون جانوری(خشکی زی و آبزی) در منطقه خزری را مورد تهدید جدّی قرار دهد.

ساخت و سازهای غیرمجاز در حومه روستاهای جنگلی و حاشیه شهرهای ساحلی همراه با ورود رسوبات حاصل از فرسایش خاک جنگل ها و مراتع در اثر سیلاب و ورود فاضلاب های شهری، کشاورزی و صنعتی علیرغم تذکرهای متعدد سازمان حفاظت  محیط زیست کماکان ادامه دارد.

 

http://www.naturefront.org/fa/cache/multithumb_thumbs/1930017624.jpg

اگر  روند تخریب جنگل ها به صورت روزافزون همچنان ادامه یابد، دیری نخواهد پایید که ما شاهد ورود  رسوبات در حد میلیاردها مترمکعب)سالیانه در حدود ۹۰ میلیون مترمکعب از ۳۰ رودخانه بزرگ و .....) در اثر بروز پدیده هایی نظیر سیل  به داخل دریای خزر با شیم که با  ایجاد تغییرات شدید در ترکیبات فیزیکی ، شیمیایی و بیوشیمیایی آب  دریای خزر موجودات زنده گیاهی و جانوری نابود خواهند شد.چنانکه تعداد جمعیت فوک های دریای خزر از یک میلیون به یکصد هزار(حدود یک دهم) رسیده است و از گونه های در خطر انقراض نسل می باشد.

در پیش بیدردان چرا فریاد بی حاصل کنم
 
گر شکوه ای دارم ز دل با یار صاحبدل کنم

  

 فوک(سگ آوی) و  باکلان(آو کلاچ) دریای خزر

http://www.iranian-birds.com/picture-family/phalacrocoracidae/Socotra-Cormorant.jpg

با توجه به تغییرات ارتفاع آب تا ماکزیمم ۹ متر در طول سالهای متمادی در دریای خزر این سؤال در ذهن ایجاد می شود که با اندکی تغییر در ارتفاع آب دریا،  بیشتر مردم ساکن در حاشیه های رودخانه ها و مناطق نزدیک ساحل دریا خسارت می بینند.

وجود موج شکن ها و اقدامات پیشگیرانه نظیر لایروبی رودخانه ها مهم بوده ولی جامع و کافی نیست.

"شاید در ۵۰ سال آینده همانند هم وطنان  ترک زبان حاشیه دریاچه ارومیه ما نیز  شاهد خشک شدن تدریجی دریای خزر و به تَبع آن زوال جنگل های زیبای شمال در کرانه های ساحلی بحر خزر باشیم".

  

[PDF] 

چالش ها ی زیست محیطی دریای خزر و ارائه راهکارها

 

 تصاویر خشک شدن تدریجی دریاچه اورمیه (از سالهای ۲۰۱۲-۱۹۸۴) با کمک ماهواره

http://cdn.asriran.com/files/fa/news/1392/2/22/285940_571.gif

 

منبع:

۱- سجادی،م.ت. ۱۳۸۹. تاریخ و جغزافیای تاریخی رامسر.

۲- رحیمیان،ع. ۱۳۹۰. سخت سر یا رامسر در گذر زمان

۳-بومگان(زیست بوم)http://boomegan.com/myLDlinker.php?url=32